१६ माघ २०७९, सोमबार

Jan 30, 2023


एउटी उद्यमी महिलाको हिजो आज र भोलिको कथा


तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नं.१ मा प्रेमनगर भन्ने ठाउँ छ । त्यहीं थियो पार्वती गिरीको माईतीघर । प्रेमनगरकी १४ वर्षिया किशोरीले प्रेम गरेरै शंकरनगर दुर्गामन्दिर, तपाहा बस्ने २१ वर्षे भेषराज गिरीलाई आफ्नो जीवन साथी बनाईन् । भनिन्छ–प्रेम र बैंशले जात,भात,वर्ग,वर्ण,उमेर र भूगोल हेर्दैन । हेर्छ त केवल माया पिरतिको सहारामा मनको एल्बम ।

Advertisement

विहे हुँदा शंकरनगर सारदा स्कूलको नौं कक्षामा पढ्दै थिइन् पार्वतीले । उनका श्रीमानले कक्षा १० पास गरेर भारततिर आउने जाने गर्थे रे ! भारतीय अत्तरले माया पिरति बढायो कि दुवैका अनुहारले उनीहरुले नै जानून् । त्यतिबेला पार्वतीका आँखामा भेषराजका फोटा बाहेक किताबका कुनै अक्षरहरु नाचेनन् । त्यसपछि दुई मुटुलाई एक बनाएर घरजम गरे । सम्वत् २०५२ सालको मंसीरमा । साँचो प्रेमलाई परिवारमा रुपान्तरण गरे उनीहरुले । अनि दिए प्रेमको बलियो प्रमाण स्वरुप अन्तरजातीय विहे आफ्नै समाजलाई

१५ वर्षको कलिलै उमेरमा राखीकी आमा बनिन् पार्वती । सानैमा प्रसव वेदना खेप्नुको पीडा उनैलाई थाहा होला तर त्यो पीडालाई सन्तानको खुसीले मेटाइन् । त्यसको १० वर्षपछि दोस्रो सन्तानको रुपमा छोरा जन्माइन् । छोरीलाई विहे गरिदिइन अनि छोरा कक्षा ७ को परीक्षा दिएर बसेको छ । सन्तानका खुसीका लागि पार्वती र भेषराजले जीवनमा सुखदुःखका अविरल यात्रा गरिरहेका छन् । भेष्राज २०५२ देखि ०६२ सालसम्म भारतमा मजदूरी गर्न उतै बसे । भारत बसाईमा उनको तलब खाइपाई जम्मा एकहजार दुईसयदेखि दुईहजार दुईसयसम्म थियो । घर आउँदा पार्वतीलाई एकजोर लुगा र चुरापोते ल्याइदिन समेत हम्मे पथ्र्यो । तैपनि श्रीमानको आगमनले खुसीका सबैथोक पाएजस्तै हुन्थ्यो रे पार्वतीलाई ।

तराईमा पर्ने रुपन्देहीको प्रेमनगरमै खाइखेली हुर्किएकी जमीनदार दामोदर भण्डारीकी नातिनी पार्वती १७ जनाको परिवारमा कान्छी छोरी थिइन् । माया र स्नेहको म्वाइँ खाएर हुर्किएकी उनी शंकरनगर कर्मघरमा आइपुग्दा ८ जनाको परिवारमा जेठी बुहारी बनेकी थिइन् । उमेर १४ तर जिम्मेवारीको हिसावले जेठी बुहारी ! कति विपरित एकता थियो । माइतीघरमा दुःख कुन चरोको नाम थाहा नपाइकी पार्वतीका कर्मघरमा बुहारी हुनुका आफ्नै सुखदुःखका कथाहरु मनको पर्दामा नाचिरहन्छ । दुई देवर,दुई नन्द अनि सासुससुराका सेवामा आफूलाई समर्पित गर्नु त्यतिबेला कुनै मजाकको विषय थिएन ।

विहेको ६ महिना त उनीहरु भारतमै भागेर बसे । त्यसछि पार्वतीलाई घरमा छाडेर भेषराज फेरि भारततिर लागे । त्यसैमा पनि जीवनभर साथ दिन्छु भनेर विहे गरेका श्रीमान साथमा नहुँदा मनको भारी बिसाउने चौपारी सिरानी बाहेक अरु केही हुन्थेन् । कहिलेकाँही मनमा डर लाग्थ्यो,पीर लाग्थ्यो । सुनिदिने कोही थिएनन् । कुरो बिसाउने माइतीघरबाट भागी बिहे गरेपछि जानेआउने बाटोपनि ताल्चा लगाएको मूल ढोका जस्तै लाग्थ्यो । यी सबै पीडाहरु जेठी छोरी रेखीका मुहार हेरेर बिर्सिएकी हुँ मैले–पार्वती भन्दैथिइन् ।

सुखको बाटो खोज्दै श्रीमान भेषराज २०६३ देखि २०७४ सालसम्म खाडीमुलुक दुबईमा गए । हल्का पैसा कमाए । त्यही पैसाले छोराछोरीलाई पालनपोषण,शिक्षादीक्षा मात्र होइन छोरीको विहेदान समेत गरिदिए यो दम्पत्तिले । गरिखाने उमेरका २०/२२ वर्ष श्रीमानले विदेशमा श्रम,सीप र पसिना बगाएपछि पार्वतीले अचेल श्रीमानलाई साथ लिएर उद्यम सञ्चालन गरेकी छन् । लकासी अचार उद्योग उनको उद्यमको नाम हो । शंकरनगरमा रहेको सामुहिक बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाबाट पार्वतीले २०७४ को असार २ र ३ गते अचार सम्बन्धी तालिम लिइन् । ६ जनासाथीहरुसँग मिलेर शुभलाभ अचार उद्योग सुरु गरिन् र २०७४ सालको चैत्रसम्म सँगै रहेर काम समेत गरिन् । शुभलाभ अचार उद्योग अहिले पनि दुईजना उनका साथीहरुले सञ्चालन गरिरहेका छन् ।

१० बैसाख २०७५ बाट पार्वतीले ४० हजार स्थीर र ६० हजारको चालू पूँजी रहने गरी एकलाखबाट लकासी अचार उद्योग सुरु गरिन् । दुईवर्षको दौरानमा उनको अचार उद्योगले काफी फड्को मारेको छ । पार्वतीले वर्षमा करिव चार लाख नाफा गर्न थालेपछि श्रीमानलाई परदेशको तातोहावा खान नपठाउने निर्णय गरेर सँगै अचार उद्यममा मिसाएकी छन् । हाल २२ थरि (आँप,लसुन, मेथी करेला,च्याउ, लप्सी,अकबरे खोर्सानी,च्याउ लगायत) का अचार उत्पादन गर्छिन् । उनको उद्योगमा प्रतिकिलो कम्तिमा दुईसयदेखि बढीमा आठसयसम्मको अचार पाइन्छन् ।

तिलोत्तमा नपाको वडा नं.३,शंकरनगर चोकको पश्चिमतिर सामुहिक सहकारी जाने बाटोकै मुखमा लकासी अचारको विक्रीकक्ष समेत खोलेकी छन् । उनले त्यहाँ दैनिक सरदर तीन हजारको व्यापार गर्छिन् । तिलोत्तमा,बुटवल,सैनामैना, देवदह,पश्चिम ४ नम्बर जीतपुरका साथै मेला,महोत्सव लाग्ने स्थानहरुमा समेत गएर आफ्नो अचारको विक्री र प्रवद्र्धन गर्दै आएकी छन् । मेला महोत्सवमा आफ्नो अचारले बजार लिएता पनि कच्चा सामग्रीको अभाव र छिमेकी भारतीय बजारबाट आयतित अचार नै आफ्ना लागि चुनौती रहेको पार्वतीले बताइन् ।

आफ्नो अचार उद्योगमा स्थानीय महिलाहरुलाई ( सिजनमा दुईजना महिलाहरुलाई रोजगारी दिने गरिएको ) निरन्तर रोजगारी दिने,स्थानीय कच्चा सामग्री उत्पादनमा जोड दिने र बजारीकरणमा ध्यान दिदै आयातित बजारसँग जुध्न सक्ने अचार उद्योग बनाउने सोच लिएकी पार्वतीको आँट,हिम्मत र शाहसले उद्यम गरौं भन्ने नेपाली महिलाहरुलाई पक्कै नयाँ उर्जा थप्ने छ ।

पार्वतीले सानैमा विहे गरेपछि पढ्न पाइनन् । यसपाली उनले दूर शिक्षाको माध्यमबाट एसईई दिने तयारीमा छिन् । आफ्नो पढाईलाई प्राथमिकता दिने प्रेरक व्यक्तित्वका रुपमा सामाजिक एवम् आर्थिक अभियन्ता देवी वाग्ले हुन् भन्छिन् पार्वती । देवी दिदीसँगै मिलेर उनले सहकदम कृषक समूह बनाएकी छन् । फूलखेतीमा सरिक भएकी छन् । पार्वती भन्दै थिइन्–देवी दिदीसँग रोटरी क्लवमा लागेर जीवनलाई बुझ्न सिकेकी हुँ । आर्थिक उपार्जनका बाटाहरु रोजेकी हुँ । मेरो प्रगतिमा दिदीको हात र साथ निरन्तर छ । सेनेटरी प्याड बनाउने कामको प्रशिक्षक समेत हुन् उनी । उनले गुल्मी,स्याङ्जा,कपिलवस्तु,रुपन्देहीका धेरै स्थानहरुमा पुगेर दिदीबहिनीहरुलाई अचार र सेनेटरी प्याड सम्बन्धि तालिम दिइसकेकी छन् । पार्वतीले २०७६ सालको पुष महिनामा तिलोत्तमा नगरप्रमुख–दायित्व उद्यम प्रतियोगिता –२०७६ मा उत्कृष्ट ५ उद्यमीमा पर्न सफल भई ५० हजार रुपैयाँसहित सम्मानित हुने अवसर पाएकी थिइन् । त्यसैगरी सामुहिक विकास बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.शंकरनगरले उनलाई आफ्नो रजत महोत्सवको अवसर पारेर उत्कृष्ट लघु–उद्यम व्यवसायीको रुपमा सम्मान गरेको थियो ।

पढेरभन्दा परेर धेरै सिकेकी पार्वतीको भविष्यको सपना भनेकै आफ्नो अचार उद्योगलाई व्यवस्थित गरी बिस्तार गर्ने,सेनेटरी प्याडलाई समेत व्यवसायिक उद्योगको रुपमा विकास गर्ने र पुष्पखेतीका माध्यबाट देशलाई फूलमा आत्मनिर्भर बनाउने नै हो । परिश्रम र पसिनाले पैसा कमाउन सकिने,प्रतिष्ठा बढ्ने र पहिचान बनाउन सकिने पार्वतीको तर्क छ ।

पार्वती भन्दैथिइन् –महिला उद्यमशीलता विकासमा मेरो उद्यमले नयाँ गोरेटो देखाउन सक्ने छ । महिलाहरुका आर्थिक उन्नति र प्रगतिका लागि उद्यम भन्ने नारालाई साकार बनाउन मेरो पनि केही हदसम्म योगदान रहने छ । हिजो सम्झेर होइन बरु भविष्य हेरेर अघि बढौं ।महिलाहरुलाई उद्यमी बनाउने र देशलाई आर्थिक समृद्धिको गोरेटोमा डोराउने सपना बुनेकी पार्वतीलाई आफ्ना विगतका दुःखका दिनहरुले पक्कै उत्प्रेरणा दिने छन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

दाङमा कारागारमा रहेकी महिलामाथि करणी आरोपमा एक पक्राउ अश्लील भिडियो बनाई महिलाकाे चरित्रहत्या गर्ने पक्राउ सेयर बजार ४१ अंकले घट्यो माओवादी स्थायी समिति बैठक बुधबार, गृहमन्त्रीबारे छलफल हुने कर्नाटक कन्सर्टमा कैलाश खेरमाथि आक्रमण चन्दा आतंक गर्ने जनतान्त्रिक मुक्ति मोर्चाका संयोजकसहित ४ जना कपिलवस्तुमा पक्राउ नेपाली सिनेमा फेस्ट २०२३ मा अनुमतिविना महापुरुष समावेश गरेपछि षट्कोण आर्ट्सको आपत्ति फागुन २५ मा राष्ट्रपतिको निर्वाचन लाफा बी लेबल भलिबलको उपाधी न्यू होराईजनललाई, आयोजक दोस्रो राष्ट्रिय सहमतिको स्वप्निल राजनीति भोटेकोशीको बगाममा टेलिकमको टावर, पहिलोपटक फोन र इन्टरनेटको सेवा अभियुक्त लक्ष्मी महतो कोइरीको बचाउमा उत्रियो एमाले र कोइरी समाज अमेरिकी उपविदेश मन्त्रीले भेटिन् प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई बुटवलको बुद्धनगरदेखि नहरपूर जोड्ने सडक निर्माणको काम शुरु सुकुम्बासी बस्ती हटाउन मेयर बालेनले मागे प्रधानमन्त्रीसँग सहयोग सहिदहरूको सपना पूरा गर्न सबै एकजुट होऔँ : प्रधानमन्त्री पेट्रोल छर्केर आगो लगाउँदा श्रीमती गम्भीर घाइते, छोराको मृत्यु सूचनाको हकसम्बन्धी विषयमा प्रधानमन्त्रीले छलफल गर्दै बन्दीपुर क्षेत्रका होर्डिङबोर्ड हटाइँदै कार र ट्याक्सी ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु