२० माघ २०७९, शुक्रबार

Feb 3, 2023

बुटवलको व्यस्त ट्राफिकचोकदेखि मिलनचोकतर्फ अत्यधिक भारको रिक्सा तान्दै एक मजदुर । उनले बुटवलमा निर्माण सामग्री ढुवानी गर्दै जिविकोपार्जन गर्दै आएका छन् । तस्वीर एन.बी.कंडेल/ग्लोबल आवाज

वैशाख १८,
ग्लोबल आवाज
बुुटवल । आज १३०औँ अन्तर्रािष्ट्रय श्रमिक दिवस विश्वभर मनाइँदैछ । नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरेर यो दिवस मनाइँदैछ । ‘आठ घण्टा काम, आठ घण्टा मनोरञ्जन र आठ घण्टा आराम’ नारासहित शुरु भएको मजदुर आन्दोलनको सम्झनामा बुधबार विश्वभर अन्तराष्ट्रिय श्रमिक दिवस मनाइँदै आइएको छ । विश्वमा र नेपालमा मजदुुर दिवस मनाइँरहँदा नेपालका अधिकांश मजदुुर भने यसबाट अनविज्ञ रहने गरेका छन् । दिवशले नेपाली श्रमजिवीहरुलाई समेट्न नसकेको गुनासो रहँदै आएको छ । अहिलेपनि पहुुँचवालाको मातहतमा नै श्रमिकको अधिकार निहित छ । श्रमिकले आफ्नो श्रमको समय,मुुल्य र सेवा तोक्ने अवस्था छैन । श्रमिकको जीवन श्रम खर्चिदामात्र चल्ने गरेको छ ।

Advertisement

बुटवलको मिलनचोकमा कपडा फिट्दै एक बालक । उनी पूराना कपडा फिटेर सिरक/डसना बनाउने काममा मजदुरी गर्दै आएका छन् । १३ वर्षिय यी बालक विगत २ वर्षदेखि यो काम गर्दै आएका छन् । तस्वीर एन.बी.कंडेल/ग्लोबल आवाज

श्रम सम्बन्धलाई व्यवस्थित गर्दै सन् १८८६ मा श्रमिकको पेशागत मर्यादा र सम्मानको प्रत्याभूति गराउन प्रत्येक मजदुरको लागि ‘आठ घण्टा काम, आठ घण्टा मनोरञ्जन र आठ घण्टा आराम’ को नाराले सार्थकता पाएको सम्झनामा यो दिवस मनाउन थालिएको हो । मजदुर आन्दोलन चर्कदै गर्दा सन् १८८६ मा अमेरिकाको सिकागोको हेय मार्केट भन्ने ठाउँमा बम विस्फोट भयो । सो बम विस्फोट कसले गराएको भन्ने नखुले पनि प्रहरीले आन्दोलनरत् मजदुरमाथि व्यापक दमन ग(यो । प्रहरीको गोली लागि सात मजदुरको मृत्यु भयो । मजदुर आन्दोलनले अन्ततः सफलतासमेत हासिल गरेको विश्व इतिहास छ ।

तिलोत्तमाको योगीकुटीमा रिक्सा चलाउँदै एक महिला । ६५ वर्षिय महिलाले विगत केही वर्षदेखि यसरी मालवाहक रिक्सा चलाउँदै जिविकोपार्जन गर्दै आएकी छन् । तस्वीर एन.बी.कंडेल/ग्लोबल आवाज


सन् १८८९ मा फ्रान्सको पेरिसमा सम्पन्न विश्वका श्रम सङ्गठन एवं श्रमिक नेताको बैठकले विश्व श्रमिक दिवस विश्वभर मनाउने निर्णय गरेको हो । त्यसयता सन् १८९० देखि हरेक वर्ष अंग्रेजी महीनाको मे १ तारिखमा श्रमिक दिवस मनाउन थालियो । विश्वका मजदुरले सो दिवसलाई विशेष पर्वका रुपमा लिँदै गुणस्तरीय जीवन बिताउन आफ्ना सुविधाको समयानुकूल बढोत्तरी तथा आफ्ना अधिकारको सुनिश्चितताका लागि सरकार र रोजगारदातालाई दबाब दिने उद्देश्यले विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाउँछन् । नेपालमा समेत मजदूर संगठनले विभिन्न कार्यक्रम गरी यो दिवस मनाउने तयारी गरेका छन् । नेपालमा विराटनगरमा विसं २००७ मा मजदूर आन्दोलनसँगै यो दिवस मनाउन थालिएको हो ।

विसं २०४६ को राजनीतिक परिवर्तनसँगै नेपालमा यो दिवसमा सार्वजनिक बिदा दिन थालिएको हो । श्रमको नाममा एकदिन विदा दिनुु नारामा मात्र मनाउनु भन्दापनि वास्तविक श्रमिक र श्रमलाई सम्मान गर्नुु अबको आवश्यकता हो । ८ घण्टा काम ८ घण्टा आराम ८ घण्टा मनोरञ्जन भनिएतापनि जिविकोपार्जनका लागि स्वदेश तथा विदेशमा १६ घण्टा बढी खटिने मजदुरको हकहित अधिकार र सेवाको निश्चितता हुुन आवश्यक छ । अर्कोतर्फ श्रममा भन्दापनि श्रमको नाममा ठगि गर्ने कथित श्रमजिविहरुले पनि श्रमको मर्म र महत्वलाई बुझेर लगनशिलता र इमान्दिारिता अनुसार योगदान पु¥याउन जरुरी रहेको छ । जसले गर्दा वास्तविक श्रम र श्रमजिविप्रतिको सम्मानमा आँच नआओस् । यो दिवसको अवसरमा सम्पूर्ण श्रमजिविप्रति नमन!

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

एभरेष्ट बैंक र सिद्धार्थनगर सिटी अस्पताल बीच सम्झौता रास्वपाको २ दिने अल्टिमेटम, गृहमन्त्री नपाए सरकारबाट बाहिरिने आगजनी मुद्दामा पक्राउ परेका अरुणकुमारलाई रिहा गर्न २४ घण्टे अल्टिमेटम रवि लामिछाने बारे! मिलीजुलीले तिनाउमा दियो सहकारी शिक्षा नेपाल प्रहरीमा ९५ जना एसपीको सरुवा रास्वपाले समर्थन फिर्ता लिँदैन, सत्ता समीकरण यथावत रहन्छ : प्रधानमन्त्री चाइनिज पेस्तोल र ६ राउण्ड गोलीसहित दुई जना पक्राउ एक बालिका र युवतीलाई बलात्कार गरेको आरोपमा दुईजना पक्राउ रविलाई फेरि गृहमन्त्री बनाउनुपर्ने माग गर्दै जुम्लामा एक जनाले गरे आत्मदाह प्रयास सेयर बजार २२.१२ अंकले घट्याे बालविवाह राेक्न मर्चवारीमा बिमा कार्यक्रम सांसद अरुणकुमार चौधरी पक्राउ कालिन्चोक दर्शनको आईपीओ बाँडफाँट रारा आउने पर्यटक चालिस प्रतिशतले घटे रास्वपाको केन्द्रीय समिति र संसदीय दलको संयुक्त बैठक आह्वान एकीकृत समाजवादीको बैठकमा घनश्याम भुसाल तिलोत्तमाको भूपु सैनिक आधारभुत विद्यालयमा चित्रकला प्रतियोगिता मेरो मौनता आजसम्मका लागि मात्रै हो, म अभिमन्यु होइन : रवि लामिछाने बलिउडको फ्लप कमब्याक