२४ मंसिर २०७९, शनिबार

Dec 10, 2022

तीन सय ९० घण्टे सामुदायिक पशुसेवा सहायकको तालिमपछि नगर प्रमुखको हातबाट प्रमाण–पत्र पाउँदा सैनामैना नगरपालिका वडा नं. ११ बरौलीकी छविकला (अमृता) भट्टराईको खुसीको सीमा थिएन । सो तालिमबाट पशुपालनसम्बन्धी ज्ञान,सीपमात्र होइन, नयाँ उर्जा र उद्यमलाई निरन्तरता दिने हौशला एवम् आँट समेत बटुलिन् । श्रीमान् उमाकान्त भट्टराई सधैैको परदेशी । छविकला भट्टराई पनि सन् २०१५ मा पाँच वर्ष कतार बसेर आफ्नै गाउँ फर्केकी थिइन् । छोराछोरीलाई बोर्डस गरेर उनीहरु परदेशिएका थिए । सन्तानको मायाले सताएपछि छविकला स्वदेश फर्केकी थिइन् ।

Advertisement

विगत तीन वर्षदेखि छविकलाले आफ्नै भूमिमा ब्रोईलर र लोकल कुखुरा पालेर उद्यमीको परिचय दिइसकेकी छन् । छोराछोरीको सहयोग र आफ्नो निरन्तर क्रियाशीलताले उनले दुई वर्षदेखि एक चरणमा एक हजार ब्रोईलर र एकसय वटा लोकल कुखुरा पाल्न थालेकी छन् । सुरुमा सयवटा ब्रोइलर र एकजोर लोकल कुखुराको भाले पाथीबाट कुखुरपालन गरी उद्यम सुरु गरेकी उनले पहिलोपटक नै आठ हजार कमाएकी थिइन् । त्यो वचतले उनको मनमा जाँगर र उत्साह पलाएको रहेछ । गरे सकिदो रहेछ भन्ने कुरा मनमा खेलेको छविकलाले सुनाइन् ।

शुरुमा कुखुरापालन थाल्दा उनलाई सो सम्बन्धी कुनै किसिमको ज्ञान र सीप थिएन । गएको वर्षमात्र लुम्बिनी प्रदेश भेटेनरी एशोसियसनबाट कुखुरापालन सम्बन्धी तीन दिने तालिम पाइन् । त्यो तालिमले केही मद्दत पुगेको सुनाइन् । छविकलाले कुखुरालाई गर्नुपर्ने स्याहार सुसार, दिनुपर्ने पौष्टिक आहार, लाग्ने रोग, कुखुरालाई दिइने भ्याक्सिन, गरिने उपचारका साथै पोष्टमार्टम गर्न सक्ने सीप समेत तीन वर्षको दौरानमा सिकिन् । छविकलाले भन्दै थिइन् –विशेष गरेर कुखुराहरुलाई रानीखेत, गम्बोरो, सीआरडी, लिचि लगायतका रोगहरुले सताउने गर्छ । त्यी रोगहरुबाट बचाउने औषधी र उपायहरु समेत अनुभवबाट सिकेकी छु । कुखुराको वीमा नहुँदा आफूलाई कहिलेकाँही सारै मर्का पर्ने बताइन् ।

ब्रोईलर १०० र ५०० % जातका एक चरणमा हजार वटा र लोकल कुखुरा बढीमा एकसय ५० वटासम्म उनले पाल्दै आएकी छन् । चारवटा खोरहरु छन् । चल्ला किनेर बेच्दासम्म ब्रोईलर कुखुरालाई करिव ४५ दिन लाग्छ । बेच्ने बेलास सरदर एउटा ब्रोईलर कुखुराको तौल दुईदेखि ढाई किलोसम्म हुने गर्छ । सामान्य रुपमा तीनदेखि चारसय रुपैयाँमा बिक्री हुने गर्छ । सबै हिसाब गर्दा एउटा कुखुराको लागत सरदर तीन सय रुपैयाँ पर्ने उनले सुनाईन । कम्तिमा वर्षमा २५ लाखको कारोबार हुँदा सबै खर्च कटाएर पाँच लाख बढी बचत हुने छविकलाले सुनाउँदै थिइन् । यसपालि कोरोनाको कारण ऋणले थाप्लोमा भारी बोकाएर गयो तैपनि फेरिफेरि कमाइएला नि भनेर मन बुझाएकी छु–छविकलाले दुखेसो सुनाईरहँदा पनि मनमा उनको आँट र हिम्मत गर्ने कला रहेछ भनेर सजिलै अनुमान लगाउन सकिन्थ्यो ।

कुखुरापालनका लागि उपयुक्त खोर, दानाका लागि सफा भाँडाहरु, त्रिपाल, पानीको ट्याङ्की, दाना, औषधीहरु लगायतका सरसमानका साथै स्वस्थ चल्लाहरुको खाँचो पर्ने उनले सुझाइन् । अहिले उनले उत्पादन गर्ने कुखुराहरु किन्न रुपन्देहीका सालझण्डी, गजेडी र कपिलवस्तुको चौपारी भन्ने ठाउँहरुबाट ग्राहकहरु आउने बताइन् । घरबाट अहिलेसम्म बेच्न बजार लैजानु परेको छैन र कुखुराका लागि बजार साँघुरो समेत नरहरेको उनले सुनाइन् । कुखुरापालन गर्न चाहने नयाँ उद्यमीहरुलाई तालिम गरेर वा सो सम्बन्धी ज्ञान, सीप लिएरमात्र प्रवेश गर्न अनुरोध समेत गरेकी छन् उनले ।

छविकलाले वैदेशिक यात्राको अनुभव गरिन् । कतारमा हुँदा मालिकका घरहरुमा घरधन्दाका काम पाँचवर्षसम्म गरिन् । अहिले आएर भन्दैछिन्–विदेशमा खर्चिने श्रम,सीप र बगाउने पसिना आफ्नै देशमा लगाउनु पर्दोरहेछ । श्रम गरे,सीप खर्चिए र पसिना बगाएमा आफ्नै देशमा नहुने के रहेछ र ? त्यी कुराहरु अहिले बुझ्दैछु । त्यहि भएर लकडाउन अघि घर आएका आफ्ना श्रीमान् उमाकान्तलाई वैदेशिक रोजगारीमा जान नदिइ आफ्नै उद्यमको सारथि बनाउने योजना बुनेकी छन् । सस्तो व्याजमा पाइने कर्जा लिएर खोरको संख्या बढाउने, कुखुराका चल्लाहरु हजारबाट दुई हजार एक लटमा पाल्ने र परिवारमा सुखदुःख बाँड्दै सँगसँगै रमाउने रहरको सपना उनेकी छन् ।

२०५७ सालमा उमाकान्त र छविकलाले विहे गरेका थिए । २०६९ तिर उनीहरु अहिले बसेको बरौली गाउँमा झरे । विदेशमा कमाएको पैसाले पाँच कठ्ठा जमिन जोडे। छविकलाले कुखुरापालनबाट बचेको पैसाले छोराछोरीको शिक्षादीक्षा,घरखर्च र औषधोपचारमा खर्चिन् । अब नयाँ थप खोर बनाउने, आफ्नो पोल्ट्री फर्मलाई औपचारिक दर्ता गर्ने सोच बनाएकी छन् । खोरहरुलाई निरन्तर निर्मलीकृत तथा निसंक्रमण गर्ने, जैविक सुरक्षा विधिहरुको अवलम्बन गर्ने र कुखुराहरुको मर्ने दरलाई कम गर्ने उपायहरुको खोजी गर्दैछिन् । कुखुरापालन क्षेत्रमा कुनै पनि बाहिरी व्यक्ति, हाँस, कुकुर लगायतका जीवजन्तुहरुको आगमनलाई रोक्न सकेमा कुखुराहरु निरोगी हुने उनले बताइन् । आफूहरुले पनि कुखुराका खोरमा जानु अघि फर्मालिन, चुनाहरुको प्रयोग गर्दै सुरक्षाका उपायहरु अपनाउँदै आएको बताइन् ।

दुई दिदी र एक दाजुकी बहिनी, दुई बहिनीका दिदी अर्थात् परिवारकी साहिंली छोरी छविकलाले १७ वर्षकै उमेरमा विहे गरिन् । छविकला अहिले दुई छोराछोरीका आमा बनेकी छन् । छोरोले कक्षा १२ को अन्तिम परीक्षा दिइसकेका छन् भने छोरीले गाउँकै सरकारी विद्यालयमा कक्षा ६ पढ्दैछिन् । आफूले सामुदायिक पशुसेवा सहायकको तालिम लिएपछि छोरोलाई भेटेनरी पढाउने इच्छा जागेको छ ।

अर्घाखाँचीको धातिबाङ्ग माइतीघर भएकी उनी २०५७ सालमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी हुन् । माइतीघरको कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण थप पढ्न सकिनन् । पढ्ने रहर गर्ने समयमा परदेशको यात्रा गरिन् । अहिले आफ्नो साटो छोराछोरीलाई मनग्य पढाउने रहर गरेकी छविकलाले केही पैसा कमाइन् । लघु–उद्यमी बनेर गाउँ समाजमा प्रतिष्ठा कमाउँदै छिन् । सफल उद्यमीको रुपमा शोभा, ओज ( छवि) बढाउँदै छिन् ।
छविकलाको छवि अझै उँचो हुँदै जाओस् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

तिलोत्तमामा जारी प्रथम टोल स्तरीय सेभेनए साइड फुटबलमा आज फाइनल खेल हुँदै महिलासहित २७ जनालाई सार्वजनिक स्थलमा कोर्रा पाल्पामा भएको दुर्घटनामा रुपन्देहीका ३४ वर्षीय युवाको मृत्यु आज अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार दिवस सरकारमा सहभागी हुन रेशम चौधरीलाई रिहा गर्नुपर्ने नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको सर्त राजधानीको विषयलाई लिएर राजनीति होइन प्रदेशसभाको निर्णय कार्यान्वयन गर्न सहयोग गर्नुहोस्: मुख्यमन्त्री केसी तिलोत्तमा मेला : कुस्तीमा नेपालकै पहलमान विजयी, शनिबारदेखि ब्याडमिन्टन प्रतियोगिता हुँदै राजनीतिले धरापमा पर्यो नेपालकको खेलकूद : केन्द्रिय उपाध्यक्ष श्रेष्ठ टरिगाउँ विमास्थलको डिपोमा हवाई इन्धन भरेको ६ महिनापछि रिफिल सेवा सञ्चालनको तयारी बुटवलमा सम्पन्न ११ औं एभरेष्ट वादविवादको उपाधि नव ज्योतिका पाठकलाई विश्वकपका अतिथिलाई खाना खुवाउँछन् नेपालका विनोद, धेरैको रोजाई माछा र तारेको आलु बुटवलको नरैनापुर विद्यालयमा शैक्षिक सुधारसँगै विद्यार्थीको आकर्षण तिलोत्तमा सहकारीद्वारा रक्तदान, ५२ यूनिट संकलन अन्तरविद्यालय क्रिकेटः लुम्बिनी र शान्ति नमूना फाइनलमा संसद सचिवालयको पत्र कार्यान्वयन नगर्न अन्तरिम आदेश राजनीतिक दलहरुले निर्वाचनमा महिलामाथि व्यापक विभेद् गरेः आयोग आर्थिक क्षेत्र चलायमान बनाउने नयाँ सरकारको पहिलो प्राथमिकता : गृहमन्त्री खाँण बुटवलमा पदक विजेता खेलाडीलाई सम्मान, पत्रकारद्वय पाण्डे र श्रेष्ठ पुरस्कृत बुटवलको ट्राफिक, ठेला, इरिक्सा र पार्किङ व्यवस्थापनको काम एकसाथ अघि बढ्ने कांग्रेस, एमाले र जसपाले शनिबार समानुपातिक सांसद छान्ने