२९ श्रावण २०७९, आईतवार

Aug 14, 2022

पाल्पाको जोरधारामा चिया, चना, आलु, सेल रोटी खाँदै गर्दा विहानको आठ बजिसकेको थियो । देवदह नगरपालिकाकी उपप्रमुख विद्यालक्ष्मी गुरुङ, उनका श्रीमान् बिनोद, अञ्जु श्रेष्ठ, सविना लामा र म तिनाउ पाल्पाका पर्यटकीय गन्तव्य जन्तीलुङ्ग र मिकार्लुङ्गका लागि आन्तरिक पर्यटक बनेर प्रेम श्रेष्ठको स्कारपियो गाडीको सारथि भएका थियौं ।

Advertisement

अम्मल खान पचास रुपैयाँ
डुम्रे बजार नजिकैबाट करिव १२ किलोमीटर दूरीमा पर्ने जन्तीलुङ्गमा पुग्दा कुहिरोले भ्यू पोइन्टलाई ढाक्दै थियो । एकछिनमै उज्यालो घाम लाग्यो । तिनाउ गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा निर्माण भएको उक्त रमणीय स्थलमा केहीबेर फोटो खिचियो । गाउँ माथिपट्टि रहेको टावर नजिकै घुमियो । गाउँले कहाँ काँक्रो काटेर नून, खुर्सानीमा दलेर मीठो स्वादसँगै खाएको के बयान गर्ने हो र ?

गाउँकी ७८ वर्षीय आमै मानकुमारी थापासँग कुराकानी गरियो । दीर्घरोग कुनै रहनेछ उनलाई । सञ्चो नहुँदा गाउँकै औषधीमूलो गर्ने चलन रहेको उनले सुनाईन । उनै बजै प्रेम श्रेष्ठकी आफन्ती पर्दा रहेछिन् । प्रेमले हिड्ने बेला अम्मल खान पचास रुपैयाँ हातमा थमाइ दिए । बुढेसकालमा त हो नि अम्मल र कम्मल चाहिने ? स्कूस टिप्न लगाईयो । आधा बोरा स्कूस बोकेर नारायण मोटरतिर लम्किए ।

होमस्टेमा पाहुना बन्न पाइएन
बाटामा होमस्टे सञ्चालक मीनसरा लम्तरीसँग भेट भयो । कोरोनाले पाहुनालाई खाना खुवाउन र बसाल्न नसकेकोमा हामीसँग क्षमा माग्दै थिइन । विषम परिस्थितिले उनीहरुका आगनमा टुसुक्क बसेर पाहुना बन्न सकिएन । समुद्री सतहदेखि एकहजार छ सय मीटर उँचाइमा रहेको उक्त जन्तीलुङ्ग गाउँबाट उत्तरतिर मनोरम हिमाल अनि तानसेन बजार र दक्षिणतिर तराई हेर्न सकिन्थ्यो तर कुहिरोले त्यो सम्भव रहेन । सांस्कृतिक कार्यक्रममा सरिक हुन पाइएन । तैपनि कोदोको तेलले घाँटी सेक्ने काममा साथीहरु सहभागी अवसर भने छुटाएनन् ।

भ्यू पोइन्ट नजिकै तिनाउ ६ का स्थानीय नेता तथा पूर्व वडाध्यक्ष पदमबहादुर चिदीसँग भेट हुने अवसर मिलाइएको थियो । एकछिन राजनीतिक कुराकानी गरियो । गाउँका टाठाबाठा उनै दाइका कुरा सुन्दै गर्दा गाउँमा राजनीतिक कार्यक्रमहरुको अभाव र राजनीतिप्रति खासै चेष्टा नभएको जस्तो भान भयो मलाई । गाउँमा विकास बल्ल आइपुग्न थालेको तर सोचे जस्तो हुन नसकेको उनले बताए ।

सूचनाले पूर्ण सूचित पूर्णबहादुर खाम्चा
ओरालो झर्दै मरामकोट पुगियो । बाटामा मस्याम गाविसका पूर्व अध्यक्ष पूर्णबहादुर खाम्चासँग भेटघाट गरियो । उमेरले सत्तरी नाघेका उनीसँगको क्षणिक कुराकानीले नयाँ उर्जा थप्यो । अचेल उनले घरमा इन्टरनेट जोडेका रहेछन् । कुराकानी गर्न सजिलो भयो । पाका पुराना उनै खाम्चा बाजेसँग अथाह सूचनाहरु संग्रहित छन् । उनलाई मगर भाषा, संस्कृति, सभ्यता र रीतिरिवाज बारेमा जानकारी प्रशस्तै छ । मलाई पूर्णबहादुर खाम्चा सूचनाको पूर्णता प्राप्त व्यक्ति हुन् जस्तै लाग्छ ।

मिकार्लुङ्ग पुग्न गाडीबाट झरेर १० मिनेट तेर्पाएँ बाटो हिड्न परेको थियो । मिकार्लुङ्ग मगर भाषा हो । नेपालीमा जनावरको सिङ भन्ने अर्थ लाग्छ । अचेल अग्रेंजीको यू डाँडो भन्दा रहेछन् । विद्या दिदी, अञ्जु र सबिनाले भरपेट फोटो खिचे । दोभानकी जुना आचार्यसँग पनि त्यतै भेट भयो । उनले हाम्रो भिडियो क्लीप खिचि दिए । यहाँको पर्यटकीय विकास र गर्नुपर्ने कामका सन्दर्भमा बिनोद घताने, अञ्जु र प्रेमले बोल्नु अघि देवदह नपाकी उपप्रमुख विद्या दिदीले प्रशंसनीय तरिकाले बोलेकी थिइन् । तिनाउका जस्तै भ्यू पोइन्टहरु देवदहमा समेत रहेकोले यहाँबाट आफूले पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि केही सिक्ने अवसर मिलेको बताइन् ।

लोकल कुखुराको झोल मासुसँग भोको पेट सेक्यौं
बारीका पाटामा सागका पातहरु स्वागत र बिदाइका निम्ति हल्लि रहेका थिए । फर्सीहरु घरका छाना कुरिरहेका देखिन्थे । काँक्राहरुले थाँक्रा छाडेका थिएनन् । कुखुराहरुले मलखाद उधिनी रहेका भेटिन्थे । खसी, बोकाहरु टाट्नामा बाँधिएका थिए । गाईबस्तु लखेड्दै हिडेका गोठालाहरु आफ्नै गतिमा थिए । फापर, सिल्टुङ्ग फुलिरहेका देख्दा हामी हर्षले उन्मुक्त थियौं ।

दिउँसोको २ बज्दै गर्दा हामी प्रेमको जोरधारा होटलमा आइपुग्यौं । लोकल कुखुराको झोल मासुसँगै भोको पेट सेक्यौं । भोकले होला सुगर रोगी हुँ भन्ने कुरा नै बिर्सिए छु । स्वादिलो खाना खाएपछि प्रेमसँग बिदा भएर हिड्यौं ।

सुकेताल पुग्दा पौने ४ बजिसकेको थियो । सुकेतालभित्र रहेको मन्दिर दर्शन गरियो । डुंगामा बसेर फोटो खिचियो । सुकेतालका सन्दर्भमा केहीबेर वर्णन गरियो । मनकुमारी दिदीकहाँ चिसो पानी र अचारसँग फापरको रोटी खाइयो । मिठो रोटीसँगै केहीबेर कुरा गरियो । भेनाको देहान्त भएको पनि एकमहिना पुगेको छैन । दिदीको पीडामा मलहम लगाउन नसके पनि मनका कुरा साट्न पाउँदा मन हलुङ्गो भो । बुटवल आइपुग्दा साँझको साँढे पाँच बजिसकेको थियो ।

अन्त्यमा
मस्यामको हटियामा पुग्दा केशर सर,खडक गोदार र दमबहादुर कार्कीसँग भेट भयो । केहीबेर हटियाका बारेमा कुरा गरियो । पुरानो भैरम मन्दिरका सन्दर्भमा कुराकानी भयो । मस्याम माविको स्थापना २०१४ सालमा भएको दमबहादुरले सुनाए । उनले पुरानो हटियाका सन्दर्भमा व्यापक चर्चा गर्ने रहर भएपनि समयको अभावले धेरै बस्न पाइएन । गोमा भण्डारीको कागती बगैँचा हेर्न भ्याइएन । मना दर्जीलाई भेट्ने रहर रहरमै सीमित भयो । तिनाउ वडा नं. ५ का अध्यक्ष दलबहादुर दर्लामी वडा कार्यालयमा व्यस्त रहेको पाइयो । उनकी बुहारी माया दर्लामीसँग फोनमा वार्ता भयो । गणेश दर्लामीलाई मस्याम नजिकै भेटेका थियौं । मरामकोटमा भएको होमस्टे समेत कोरोनाले चलेको रहेन छ ।

अन्तिममा एकदिनको तिनाउका पर्यटकीय गन्तव्यहरु घुमेर फर्किदा केही कुराहरु मनमा खेलिरहेका थिए । बाटा साँघुरा भएपनि गाउँलेहरुका मन फराकिला थिए । पानी, विजुली, स्कूल, पर्यटकीय गन्तव्यहरुको विकास तीव्रतर भएको देख्ने रहर छिट्टै पूरा हुने स्थिति देखियो । तिनाउ सरकारले ऐतिहासिक, पर्यटकीय एवम् धार्मिक स्थलहरुको विकास गर्न सकेमा मात्र तिनाउको विकासले फड्को मार्ने छ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

गणपूरक संख्या नपुगेपछि दोस्रो पटक पनि संसद बैठक स्थगित प्रचण्ड-बाबुरामबीच एउटै चुनाव चिन्हमा लड्ने सहमति एमालेले अर्थमन्त्री शर्मालाई स्वीकार्‍यो विद्यालयमा बहुउपयोगी शैक्षिक सामग्री र दृश्टिविहिन विद्यार्थीहरुलाई भोजन पहिरोले एक्स्काभेटर पुर्दा चालकको घटनास्थलमै मृत्यु रोट्रयाक्ट क्लब अफ बुटबल रामापिथेकसको अध्यक्षमा घिमिरे कर्णाली प्रदेशका उद्योगमन्त्री शाहीले लिए सपथ विवेकशील साझा पार्टी पुनर्गठन गर्ने मिलन पाण्डेको घोषणा कहिले पुग्छ कर्णालीका विद्यार्थीको हातमा पाठ्यपुस्तक ? बुटवलमा नेपाल रक्तदाता संघको केन्द्रिय कार्यालय उद्घाटन ‘मिस्टर एन्ड मिस थारु’ प्रतियोगितामा ५१ प्रतिस्पर्धी लमजुङमा एक वर्षमा २० वर्ष नपुग्दै एक सय ५५ जना आमा दागबत्ती दिन पाँच लाख माग गठबन्धन कर र डर दुवै हो: रामचन्द्र पौडेल भेन्टिलेटरमा रहेका राजु श्रीवास्तवलाई सुनाइँदैछ अमिताभको अडियो ट्रयाक्टर दुर्घटना हुँदा एक जनाको मृत्यु पौडी खेल्ने क्रममा डुबेर २६ वर्षीय निराजन पोख्रेलको मृत्यु शिक्षकका लागि राखेको पानी पिएको आरोपमा कुटिएका दलित विद्यार्थीको मृत्यु प्रवासमा रहेका नेपाली राप्रपाको एजेन्डाप्रति आकर्षित छन् : राजेन्द्र लिङ्देन महिला कैदीबन्दीलाई सेनेटरी प्याड सहयोग