१८ मंसिर २०७९, आईतवार

Dec 4, 2022

घरतिरै दिनरात बिताइ रहेकै छु । गाउँघरतिर घुम्ने डुल्ने रहरमा बिर्को लागेको त होइन । शारीरिक समस्याले त्यस्तै अवस्था आयो भन्नु पर्ला । विश्वका सबै मानव जीवनलाई त्रसित पारेको डर लाग्दो समस्याबाट म समेत ग्रस्ति हुन पुगें । ज्वरो आयो, खोकी लाग्यो, केही समय श्वास फेर्न पनि मुस्किल पारेको थियो सुरुका केही दिनमा । अहिले भने हल्का खोकी छ । अरु त खासै छैन तरपनि यो समस्याका बारे भन्नै सारो पो रहेछ । कतिबेला के हुन्छ भन्नै नसकिने ।

Advertisement

बाँचिन्छ लागेको छ । आँट, हिम्मत र शाहस बटुलेको छु । हुन त संसारमा सधैं को पो बाँचेको हुन्छ र ? तैपनि कोरोनाले नलगे हुन्थ्यो भन्ने सोचाइ हो । गाउँतिर काम नहुँदा अर्थात् बसिबियाँलोमा कुट्लीकोसा टिपेर गफ मार्ने चलन हुन्छ । पारिलो घाम ताप्दै जीवनका तीतामीठा गफ लगाउनु, हाँसो ठट्टा गर्नु ठीकै लाग्छ । अझ अमिलो साँधेर खाँदाको स्वाद के बयान गर्नु र खोइ यो बेला ?

कोरोना आफैमा खतरनाक त होइन तर यसले छिनछिनमा देखाउने वा फेर्ने लक्षणहरु भने डर लाग्दो अवस्था ल्याउँदा, घरि छाती दुख्ने, कति टाउको दुखे झैं हुने ? घरिघरि छाती कस्सिए झैं भइदिने ? ए मेरा बा ! हे मेरी आम्मै ! भनेर रुन मन लाग्ने ? पखाला लागे झैं हुने, भोलिपख दिसा नै गोटा परेको भान हुने ? कस्तो कस्तो अवस्था झेलियो पो !

तैपनि जिन्दगी हो । यात्रा हो जीवन । भोगाईले नै जीवनको यात्रा तय गर्दो रहेछ । कम्प्युटर चलाइ राखौं आँखा पाट्टिने । किताब पढम आँखा दुख्ने । चश्मा लगाएर पढुँ पीरो आँसु आउने । साथी भाइको फोन उठाउँ खोकीले प्राण लैजाला झैं हुने । फेसबुक हेरौं, कोरोनाबाट फलाना मरे, फलाना संक्रमित भए भन्ने खबर आइरहने । संख्याको र मृत्युको खबरले हाल बिहाल हुने ।

दसैं ताका छिमेकी डाक्टर मनोज ढुंगानाले डा.तीर्थबहादुर श्रेष्ठको नेपाल अध्ययन भाग २ (वन, वनस्पति र प्राणी ) र विष्णुप्रसाद शर्मा, पराजुलीद्वारा लिखित डोल्पो (विश्वको जीवित संङ्ग्राहलय) पुस्तकहरु उपहार दिएका थिए । ती पुस्तकहरु आधाआधी पढेपछि कोरोनाको साथी भइयो । केका पढ्न सक्नु पुस्तकहरु ? ती पुस्तकहरुले नै टेबलबाट नै खिज्याए झैं लागिरहने ?

पहिलो लकडाउनभरि कर्मशील उद्यमी महिलाहरुको संघर्षको कथा लेखें । साथी माधव पौडेलले अंग्रेजीमा अनुवाद समेत गरेर धेरै सहयोग गरे । पाठकहरुले खुब मन पराए । ग्लोवल आवाज, श्रीनगर अनलाइन र जनसंघर्षले मज्जाले प्रकाशित गरे । उद्यमी महिलाहरुको उत्साहले सगरमाथा उक्लिए । पुस्तक छाप्ने अन्तिम तयारीमा छौं ।

दोस्रो लकडाउन हुँदा तिनाउ गाउँपालिका, पाल्पाको गाउँहरुलाई परिचित गराउने, प्रसिद्धिको शिखरमा चढाउने र सबैले तिनाउको समृद्धिलाई संस्थागत गराउने अभियानमा जुटेको थिएँ । तिनाउमा रहेका ६ वडाहरुका सबैलाई छुने गरी १७ वटा गाउँको डायरी लेखें । बाँकी अझै १५ वटा टोलबस्तीहरु छन् । कति गाउँटोलको टिपोट गरिसकेको छु । फोटो संकलन गरेको छु । आवश्यक तथ्य तथ्याङ्क जम्मा गरेर पनि यही कोरोनाको कारण लेख्न सकेको छैन ।

रोग आफैमा सानो ठूलो होइन लाग्छ । बेलैमा सचेत नहुने हो भने पनि सामान्य रोगबाट ज्यान जान सक्छ भने बेलैमा उचित स्याहार सुसार र सतर्कता अपनाउन सकिएमा पक्कै पनि ठूला भनिने रोगबाट पनि मुक्ति पाउन सजिलै हुन्छ । कोरोना, लकडाउनका सन्दर्भमा थुप्रै लेखहरु लेखिसकेको छु । कोरोना क्रियसन मेरो बुक नै तयार भएको छ । तर सचेत हुँदाहुँदै आफै यही रोगको सिकार हुन पुगें । दुःख लाग्छ तैपनि यसबाट मुक्ति पाउन चिकित्सकहरुको सल्लाह, यो रोगबाट ग्रस्ति भई सकेका अनुभवीहरुबाट धेरै पाठ सिक्ने अवसर पाएको छु । घरिघरि अत्यन्तै डर लाग्छ । कहिलेकाँही यसैले नै लैजान्छ कि भन्ने त्रास मनमा पलाउँछ ।

साथीहरु भेट्न आउन समेत डराउँछन् । आफन्तीहरुले फोन, मेसेजबाट स्वास्थ्य लाभको कामना गर्छन् । यी सबै कुराले पनि मलाई उत्साह र जाँगर थप्छ । फेसबुकले सहजता बनाएको छ ।
दसैं त जसोतसो गरी बिताइयो । दसैंको दिन घरका परिवार टीका लगाउन दोभान भाउजुका घर गए । म भने ज्वरो काढेर कम्मल ओढेर दिनभर सुतें । जीवनको यो एउटा तीतो भोगाई कोरोनाले दियो । त्यतिबेला स्वाब परीक्षण त गरेको थिइन् तर लक्ष्णले त्यही भन्छ आज । एक गिलास दूध खाएर सुतेर दसैं मनाउनु पनि कम गर्वको विषय रहेन ।

तोपचरीको गुँडै राम्रो पूर्वतिर दैलो
भाइको भने घरै छैन कहाँ खेलुँ भैलो

यो कविता माधवप्रसाद घिमिरेले लेखेका हुन् । तिहार पनि आउन थाल्यो । देउसी भैलो खेल्ने बेला आयो तर कोरोनाले यसको खेतीखेलो पक्कै रोक्ने छ । बासुदेव घिमिरे मेयर साहेव रहेको तिलोत्तमा नगरपालिका तथा जिल्ला प्रशासन रुपन्देहीले त यसपाली देउसी भैलो खेल्नै नपाइने भनेर बन्देज लगाइ सकेको न्यूज कताकता अस्ति बिस्तारामा सुत्दा पढे जस्तो लागेको थियो अनलाइनहरुमा । विषम परिस्थितिमा गरिएको यो निर्णय एक हदसम्म ठिकै हुन सक्ला । नत्र तिहारपछि कोरोनाको कारण मृत्यु हुनेको संख्या गनी र भनी साध्य नहुन सक्छ ।

म त छिनछिनमा तातो बेसार पानी, दूध बेसार, डाक्टरले प्रेषण गरेको ओखती, नगरपालिकाले माया गरेर पठाइ दिएको आयुर्वेदिक औषधी र आफ्नो नियमित ओखती खाएर बसेको छु । श्रीमतीलाई पनि कोरोनाको साथी बनाएको छु । छोरोको स्वाब परीक्षणले के भन्छ थाहा छैन । तैपनि आशा, भरोसा र आँटले संसार जित्न सकिएला भन्ने मेरो ठहर छ । बाँचे तपाइँ हाम्रो भेट भइहाल्छ नि । मृत्युलाई जित्ने अठोट बोकेर राजनीति, साहित्य, कला, संगीत, संस्कृति, पर्यटन, शिक्षा, धार्मिक क्षेत्रमा निरन्तर गतिशील रहने नै छु ।

कोरोनाले हाम्रा रीतिरिवाज, परम्परा, संस्कृति, सभ्यता र सुन्दरतालाई समूल नष्ट गर्छ कि झैं लाग्न थालि सक्यो । यो रोगबाट सबैलाई बचाउन सकिएमा जाती हुने थियो । मानव शक्ति, आर्थिक, सामाजिक एवम् सांस्कृतिक सबै पक्षहरुलाई नष्ट गरिदिन सक्छ बेलैमा हेक्का गरौं । आफू बचौं र अरुलाई समेत बचाऔं ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

मित्रपार्कमा खानेपानीको पाइपलाइन बिछ्याउन सडकमै खाल्डो, सवारी आवागमन प्रभावित पूर्वप्रहरीका सन्तानलाई विद्यालय र प्रहरी भर्ना छनोटमा प्राथमिकता दिइने पूर्वाधार बनाएर मात्रै प्रदेश राजधानी सार्न रुपन्देही कांग्रेसकाे माग सुर्खेतमा जिप दुर्घटना हुँदा ६ जना घाइते निर्वाध रूपमा रात्रीकालीन बजार सञ्चालन गर्न रुपन्देहीका हाेटल व्यवसायीकाे माग राप्रपा प्रवक्ता श्रेष्ठको नजरमा सरकार गठनमा माओवादीका ५ विकल्प हिजाब नलगाएपछि सरकारले भत्कायो इरानी आरोहीको घर सामाजिक सुरक्षामा तीस प्रतिशत आबद्ध इन्डोनेसियामा शक्तिशाली भूकम्प माओवादी केन्द्रको पदाधिकारी बैठक बस्दै गोकुल बास्कोटाको घरमा फेला परेको शंकास्पद वस्तु सेनाद्वारा निष्क्रिय उपमेयर डंगोलको निर्देशन: आकाशे पुल तत्काल मर्मत गर्नु, बार घटाएर पारदर्शी बनाउनू भूमि आयोगको सूचनापछि काठमाण्डौंमा थप आक्रामक बन्दै उपत्यका विकास प्राधिकरण नेत्रहीन टी-२० विश्वकपमा नेपाल, टोली आज भारत प्रस्थान हुँदै ठूला तीन दल खुम्चिदा नयाँ दुई दलको भयो उदय पहाडी क्षेत्रमा बदलीको सम्भावना सजिलो सहकारीको छैटौं अधिवेशन, अध्यक्षमा पुनः पोख्रेल बुटवल तथा सैनामैनाका यी स्थानमा आइतबार विद्युत अनियमित हुने (सूचनासहित) देवदहकी दिपा मृगौला रोगले पीडित, सहयोगका लागि परिवारको अपिल दाङमा चार महिनामै थपिए करिब तीन सय उद्योग, ६१ करोड बढीको पूँजी लगानी