३ जेष्ठ २०७९, मंगलवार

May 17, 2022

मंसिर १२,

Advertisement

बिन्दु भट्टराई/ग्लोबल आवाज

तिलोत्तमा । उमेरले तीन बीस र एक दशक भेट्न आट्यो । निधार र गालाका रेखिहरु गहिरो र गन्न नसकिने हुन आटे । सेतै फुलेका कपाल र चाउरी परेका हातहरुले फलाम खेलाउन अझै पनि थाकेका छैनन् । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिका वडा नम्बर- ५ मणिग्राम निवासी ६८ वर्षीया वृद्धा उमकला विकले फलाम पिटेरै जीवन चलाउन सिकेको ३६ वर्ष पुग्यो ।

लोपहुँदै गएको परम्परागत आरने पेशालाई उनको मनले अझै पनि छोड्न चाहेको छैन । ‘यही सिपका कारण अहिलेसम्म कसैका अगाडी हात फिजाउन परेको छैन ।’–उनले अगाडी थपिन ‘नमरुन्जेल यो पेशा छाड्दीन ।’ ३६ वर्ष अगाडि श्रीमानका आडमा बसि-बसि फलामको काम सिकेकि उमकला बिकका लागि विगतमा यो पेशा बाध्यता भएपनि अहिले भने दैनिक नित्य, कर्म र मन भुलाउने बाटो भएको छ । उमकलाका हातलाई फलाममा धार लगाउन सिकाउने उनका श्रीमानले उनलाई छाडेर गएको २ वर्ष बितिसक्यो । उनका श्रीमानले उमकलालाई दिएको सिपनै जीवनको महत्वपूर्ण र अमूल्य उपहार सावित भएको छ । ‘आज उहाँ यो संसारमा नभएपनि उहाँले दिएको चिनोको रुपमा आरने पेशाको सिप रह्यो ।’–हातका औँलाहरुले चाउरी परेका गाला कन्याउँदै उमकलाले भनिन् ।

श्रीमान विरामी हुँदा उमकलालाई ढाडस दिँदै, ‘म मरेर गएपनि तलाई गरेर खान समस्या छैन ।’–भन्ने वाक्य अहिले जस्तै लाग्छ रे उनीलाई । श्रीमानको त्यो वाक्यांशले गर्दापनि आरने पेशा छोड्न नसक्ने बताउछिन् उमकला । श्रीमान ७ वर्षसम्म विरामीभई थला परेर बस्दा उनको उपचार खर्च जुटाउन, साँझ-विहान हातमुख जोड्न र २ छोरा र १ छोरीको पढाइ खर्च जुटाउन उनले गरेको मेहनतका लामो कथा भनि साध्य नभएको उमकला बताउछिन् । आरने पेशाबाट उनले आफ्ना सबै छोराछोरीहरुलाई दश जोर २ सम्म अध्ययन गराउन सफल भइन् ।

उमेरले कोल्टे फेर्ने बेला हुन लाग्दा पनि ३६ वर्ष पहिलेकै उत्साह, जाँगर र आत्मविश्वास प्रस्टैसँग देख्न सकिन्छ, उनको अनुहारमा । उनको कार्य कूशलताले होला भैरहवा, बुटवल लगायतका टाढा-टाढा रहेका ग्राहकहरुले उमकलालाई भुल्न सकेका छैनन् । उनीहरुको कोदाली, हँसिया र बन्चरो लगायत फलामका हतियार भुत्तो भएमा उमकलाकै आरनमा धार लगाउन आउछन्, उनीहरु । जीवनका विषम परिस्थितीमा हार नखाएर आफ्नो पेशालाई निरन्तरता दिँदै आएकी उमकलाले यही पेशाबाट पक्की घर मात्रै खडा गरिनन्, छोरीको विवाह उम्काएर दुई छोरालाई विदेश पठाएको बताईन् । छोराछोरीले आरन पेशा छोड्नका लागि बेलाबेलामा आग्रह गर्दा पनि उनका हातहरुले भने फलामसँगको सम्बन्ध छोड्न चाहेन । मासिक ४५ हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्ने बताउँदै उनले आँखाका नजरहरुले काम गरुन्जेल र हातहरुले फलाम अठ्याउन सक्दासम्म पेशा नछोड्ने प्रतिवद्धता गरेकी छन् ।

आरनमा बिशेषगरि हँसिया, कोदाला, बञ्चरो, वाईरिङका छिना धेरै बन्छन् । सिजनमा उनलाई बिहानदेखि साँझसम्म फुर्सद हुदैन । फलाम पिट्दा कोईलाका झिल्का छिटेर आगोको झिल्काले पोलेका उमकलाका कपडा, डढेका हात, खुट्टा यहि आम्दानीसंगै लुकेर जान्छन् । सरकारले परम्परागत आरने पेशालाई आधुनिकीकरण गर्दै व्यवसायीक बनाउने भने पनि उमकलाले भने अहिलेसम्म कुनै अनुदान नपाएको बताउछिन् । काम कहिलेपनि सानो-ठुलो हुँदैन । जीवनको उत्तरार्ध हुनैलाग्दा पनि उमकलाको आट र शाहस सम्मान गर्न लायक छ । आरनका लागि आवश्यक कोइला पाउन गाह्रो हुने गरेका बाहेक अरु समस्या खासै नभएको बताउछिन उमकला । उनले आफ्नो जीवनमात्र बचाकी छैनन् परम्परालाई पनि बचाउन सहयोग गरेकी छन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

ललितपुर महानगरमा चिरिबाबुकाे फराकिलाे अग्रता श्रीलंकामा पेट्रोल हाहाकार, तत्काल ७५ मिलियन डलर आवश्यकः प्रधानमन्त्री बुटवलमा गठबन्धन दलबाट पाण्डेको अग्रता, मतान्तर बढ्दो सैनामैनाको प्रमुखमा गठबन्धन, उप-प्रमुखमा एमालेको अग्रता गुल्मीको रुरु गाउँपालिका अध्यक्षमा यदु ज्ञवाली निर्वाचित स्थानीय निर्वाचन : आज कहाँ-कहाँ हुँदैछ मतदान ? देवदहमा एमालेको अग्रता कायमै, काँग्रेस ४४४ मत पछाडी बालेनले बनाए साढे ४४ सयको मतान्तर भरतपुरमा ४ वटा वडाको मत गणना सकियो, रेणु दाहाल ३० मतले अघि बुटवलमा कांग्रेसका पाण्डे र एमालेका भट्टराईबीच करिब ३ हजार मतको फरक भरतपुरमा पुनः गठबन्धनकी रेनुको अग्रता धुर्कोट गाउँपालिकाको अध्यक्षमा माओवादीका पोखरेल विजयी पहिलो टी-२० मा युगान्डासँग नेपाल १२ रनले पराजित संसदको भोलिबाट ११औँ अधिवेशन सुरु हुने, यस्तो छ कार्यसूची ओलीले राम नेपालमा जन्मेको दाबी गरिरहँदा मोदीले भने– भारतमा भव्य राम मन्दिर बन्दा नेपाली पनि उत्तिकै खुसी छन् २२ वर्षीय राजाबाबुले गाउँपालिका अध्यक्ष जिते मोदीको भ्रमणले लुम्बिनीलाई विश्वभर थप परिचित तुल्याउँछ : प्रम देउवा बुटवलमा खेलराज पाण्डेय बाबुराम भट्टराई भन्दा २१६३ मतले अघि छत्रदेव गाउँपालिकाको अध्यक्ष कांग्रेस र उपाध्यक्ष एमालेले जित्यो कतै १ भोट, कतै शून्य