५ आश्विन २०८०, शुक्रबार

Sep 22, 2023

काठमाडौं । एक वर्ष वा सोभन्दा बढी समयसम्म नियमित असुरक्षित यौनसम्पर्क गर्दा पनि गर्भधारण गर्न नसक्नु भनेको बाँझोपन हुनु हो । पुरुषमा शुक्रकीटको संख्या कम हुनु र महिलामा ओभ्युलेसन समस्या यसको कारण यस्तो हुन सक्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) का अनुसार विश्वभरका करिब १५ प्रतिशत दम्पतीले बाँझोपन अनुभव गर्दछन् ।

Advertisement

बाँझाेपनाका विभिन्न कारकहरूको कारण हुन सक्छ, जसमा चिकित्सा अवस्था, उमेर र जीवनशैली कारकहरू समावेश छन् । बाँझोपन निम्त्याउन सक्ने केही कारणहरु यस्ता छन् । जसलाई हामी यहाँ उल्लेख गर्दछौं । 

मोटोपना
मोटोपना बाझोपनाका लागी एक प्रमुख जोखिम कारक हो, विशेष गरी महिलाहरुमा। अतिरिक्त तौलले हर्मोनको स्तर र अण्डाशयलाई सीमित गर्न सक्छ, यसले गर्भधारण गर्न गाह्रो बनाउँछ। मोटोपनले गर्भावस्थाको समयमा जोखिम कारकहरू पनि बढाउन सक्छ, जस्तै गर्भावस्थाको मधुमेह र प्रि–एक्लामसिया। पुरुषमा मोटोपनाका कारण टेस्टोस्टेरोनको स्तर घट्न सक्छ, शुक्रकीटको गुणस्तरमा ह्रास आउन सक्छ ।

धुम्रपान 
बाझोप सहित धेरै स्वास्थ्य समस्याहरूको लागि धुम्रपान एक प्रमुख जोखिम कारक हो। धुम्रपानले अण्डा र शुक्रकीटमा भएको डीएनएलाई हानि पुर्‍याउन सक्छ, जसले प्रजनन क्षमतालाई कम गर्न सक्छ। यसले हर्मोनको स्तरलाई पनि असर गर्न सक्छ, गर्भपातको जोखिम बढाउँछ। धुम्रपान गर्ने महिलाहरू धुम्रपान नगर्नेहरूभन्दा पहिले रजोनिवृत्तिबाट गुज्रन सक्छन्, जसले गर्दा तिनीहरूको गर्भधारणको सम्भावना कम हुन जान्छ । 

मदिरा सेवन 
अत्याधिक मदिरा सेवनले महिला र पुरुष दुबैको प्रजनन स्वास्थ्यलाई हानि पुर्‍याउँछ। महिलाहरूमा रक्सीले मासिक धर्म चक्रलाई सीमित गर्न र प्रजनन क्षमता कम गर्न सक्छ। यसले गर्भपातको जोखिम पनि बढाउन सक्छ । मदिराले पुरुषमा टेस्टोस्टेरोनको स्तर कम गर्न सक्छ।

तनाव
तनावले बाँझोपनमा पनि भूमिका खेल्न सक्छ। तनाव हार्मोनको स्तरले ओभुलेशन र शुक्राणु उत्पादनलाई प्रतिबन्ध गर्न सक्छ। यसले सेक्स ड्राइभलाई पनि कम गर्न सक्छ। यस्तो बेला तपाईं योग, ध्यान वा व्यायाममार्फत तनाव कम गरेर प्रजनन क्षमता सुधार गर्न सक्नुहुन्छ।

खराब आहारबिहार
खराब आहार बिहारले हर्मोनको स्तरलाई सीमित गरेर र प्रजनन क्षमता घटाएर बाँझोपन बढाउन सक्छ। संतृप्त बोसो, चिनी र प्रशोधित खानाले मोटोपन र अन्य स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ, जसले प्रजनन क्षमतालाई असर गर्न सक्छ। अर्कोतर्फ तरकारी, फलफूल, अनाज र दुबला प्रोटिनयुक्त स्वस्थ आहारले प्रजनन क्षमतामा सुधार ल्याउन सक्छ।

व्यायाम
व्यायामको कमीले मोटोपना, हार्मोन असंतुलन र कमजोर प्रजनन क्षमता निम्त्याउन सक्छ। व्यायामले हर्मोन स्तर नियन्त्रण गर्न, तनाव कम गर्न र स्वस्थ तौल कायम राख्न मद्दत गर्न सक्छ। तर, धेरै व्यायाम पनि प्रजनन क्षमताको लागि हानिकारक हुन सक्छ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

राहत शिक्षकहरुले पुनः आन्दोलनको घोषणा लुम्बिनी प्रदेश याेजना आयाेगमा थपिए दुई सदस्य पल्लीकोट स्वास्थ्य चौकीमा गुल्मी जिल्लाका स्वास्थ्यकर्मीहरुको जमघट २१ औं लिस्नु कपको उपाधि फर्साटिकरलाई सरकार र शिक्षकबीच सहमति, आन्दाेलन फिर्ता बैतडीमा १९ वर्षीया एक किशोरी मृत फेला रासायिक मल विस्थापित गर्न अर्गानिक मल उत्पादनमा ध्यान बाँकेको जयेन्दु बाल सुधार गृहमा झडपपछि नौ थुनुवा फरार मलेसिया पठाइदिन्छु भन्दै तीन लाख ठगी गर्ने एक जना प्रकाउ नक्कली नोटसहित सुनसरीबाट दुई जना पक्राउ दिगो विकास लक्ष्यका बारेमा छलफल गर्न सरकारले सर्वपक्षीय बैठक बोलाउनुपर्छ : अध्यक्ष तिमिल्सिना अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडेन र प्रधानमन्त्री प्रचण्डबीच भेटवार्ता रुपन्देहीमा माछापुच्छ्रे बैंकको ठगी प्रकरण: बैकिङ्ग कसुरमा एजेण्ट निरन्जन पाठक पक्राउ सरकार र आन्दोलनरत शिक्षकबीच वार्ता जारी विद्यालय शिक्षा विधेयकमा धैरै त्रुटी, ७० भन्दा बढी संशोधन हाल्नुपर्ने छन् : गगन थापा कैलाली र कास्कीबाट लागुऔषधसहित दुईजना पक्राउ दाङमा सवारी धनि माथि खुकुरी प्रहार जी २० सम्मेलनको समीक्षा नक्कली नोटसहित एकजना पक्राउ भरुवा बन्दुकसहित एकजना पक्राउ