२७ श्रावण २०७९, शुक्रबार

Aug 12, 2022

बुटवल । रुपन्देहीको बेलहिया नाका भएर दैनिक हजारौँको संख्यामा भारतबाट मानिसहरु नेपाल आउँछन् । छिमेकि मूलुक भारतमा अहिले कोरोना संक्रमणको दर दिनप्रति दिन बढ्दै गइरहेको छ ।

Advertisement

तर, भारतीय सिमानाकाबाट भने भारतबाट आउनेहरु बिना कोरोना परीक्षण नेपाल प्रवेश गर्ने गरेका छन् । यसअघिका लहरमा पनि सीमानाबाट भएका बिना रोकतोक ओहोरदोहोरले नेपालमा संक्रमणले विकराल रुप लिएको थियो । सिमानाकामा रहेका हेल्थ डेस्कहरु प्रभावकारी हुन नसक्दा कोेरोनाले पहिलो र दोस्रो लहरमा भयावह अवस्था ल्याएको थियो ।

अहिले पनि बेलहिया नाकामा कोरोना परीक्षणका लागि हेप्प डेक्स राखिएको छ । तर, त्यो डेक्स प्रभावकारी हुन सकेको छैन् । नाकामा एन्टिजेन्ट परीक्षणको व्यवस्था भए पनि भारतबाट नेपाल आउने अधिकांश कोरोनाको चेकजाँच नगरि नेपाल प्रवेश गर्ने गरेका छन् । अहिले पनि बिना रोकतोक ओहोरदोहोरले नेपालमा संक्रमणले विकराल रुप लिने हो कि भन्ने चिन्ता उत्पन्न भएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले पनि भारतमा कोरोना बढेकाले सचेत हुन आग्रह गरे त गरेको छ तर, अन्य आवश्यक कदम भने चालेको देखिदैँन् ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय रुपन्देहीले भारतमा कोरोना संक्रमण बढेकाले यहाँ पनि जोखिम हुन सक्ने भन्दै सिमानाकामा रहेको हेल्प डेक्सलाई प्रभावकारी बनाउन निर्देशन बताए पनि डेक्सलाई कसरी प्रभावकारी बनाउने प्रष्ट योजना छैन् । जिल्ला कोभिड–१९ सङ्कट व्यवस्थापन केन्द्र (डिसिएमसीसी) को बैठक बसेर नाकामा रहेको हेल्प डेक्सलाई प्रभाकारी बनाउने निर्णय भएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी कमलप्रसाद पाण्डेले बताए ।

‘नाकामा हेल्प डेक्स त पहिलादेखि नै राखिएको थियो । अहिले भारतमा कोरोना संक्रमण बढेपछि स्वास्थ्य मन्त्रालयले पनि हामीलाई एउटा निर्देशन पनि आइसकेको छ । बैठकले बेलहिया नाकामा रहेको हेल्प डेक्सलाई प्रभावकारी बनाउन निर्णय गरेको छ । अब त्यही अनुसार काम गर्न निर्देशन पनि दिइसेका छौँ ।’–उनले भने ।

भारतबाट नेपालमा आउनेहरु सबैलाई तत्काल कोरोना परीक्षण गर्न नसकिए पनि शंका लागेकालाई अनिवार्य रुपमा कोरोना परीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाइसकिएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पाण्डेले बताउँछन् । तत्काल रुपन्देहीमा संक्रमणको जोखिम नरहे पनि जुनसुकै बेलामा पनि संक्रमण फैलिन सक्ने भएकाले अस्पतालहरुलाई तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएको बताए ।

परीक्षणका लागि जनशक्तिकै अभाव
बेलहिया नाकामा अहिले मेडिकल अधृकित डा. अरुण खरेलको नेतृत्वको स्वास्थ्यकर्मी टोलिले कोरोना परीक्षण गर्ने गरेको छ । हेल्थ हेक्समा मेडिकल अधिकृत खरेलसहित ४ जना अहेब, १/१ जना अनमी, ल्याब टेक्निशियन, ल्याब असिन्टेन्ट र २ जना कार्यालय सहयोगि रहेका छन् । यस बाहेक गैरसकारी निकायका केहि कर्मचारी र रेडक्रसबाट आएका केही स्वय्मसेवक रहेको हेल्थ डेक्सका सहायक इन्जार्ज अहेव लालमोहन चौधरी बताउँछन् ।

‘रेडक्रसबाट आएका स्वयम् सेवक बिहान ६/१२ र १२–६ बजेसम्म ९/९ जनाका दरले पालै पालो गरि आउनु हुन्छ । उहाँहरु २ महिनाको लागि आउनु भएको हो । उहाँहरुको समय असारबाट सकिन्छ । नमुना पोजेक्टबाट आउनु भएकाको पनि असारबाट नै समय सकिन्छ ।’–उनले भने । यसबारेमा सम्बन्धीत निकायलाई जानकारी गराइसकेको उनी बताउँछन् ।

संख्या धेरै भए पनि स्वास्थ्यकर्मीको कम हुँदा परीक्षणमा समस्या आएको सहायक इन्चार्ज अवेह चौधरी बताउँछन् । आफूहरुले भारतबाट नेपाल आएका मध्ये शकां लागेका र भारतमा धेरै संक्रमण देखिएको स्थानबाट आउनेलाई प्राथमिकतामा राखेर परीक्षण गरिएको डेक्सका सहायक इन्चार्ज चौधरीले बताए । ‘अहिले हामीले भारतको दिल्ली, मुम्बाई लगायतबाट नेपाल आएका पर्यटकहरु र २ हप्ता भन्दा धेरै समय भारतमा बसेका नेपालीलाई प्राथमिकतामा राखेर परीक्षण गरेका छौँ ।’–उनले भने ।

सबैलाई परीक्षण गर्नका लागि जनशक्तिको अभाव भएकाले बसमा आएका मध्ये केहीको नुमना परीक्षण गर्ने गरेको र पोजेटिभ आएको अवस्थामा अरुको परिक्षण गरिएको उनले बताए । साथै धेरै जसोले खोप लगाइसेको भन्दै परीक्षण गर्न अटेर गर्ने गरेको गुनासो गर्छन् । ‘हामी खोप लगाइ सकेका छौँ । बुस्टर डोज लगाइसकेका छौँ । किन परीक्षण गर्नु पर्छ? भन्नु हुन्छ । हामीहरुले सम्झाई बुझाई गरेर नुमना परीक्षण गरेका छौँ । रिपोर्ट १५ देखि २० मिनेटमा नै आउँछ।’–उनले भने ।

शुक्रबार ३५५ जना शकां लागेका मध्ये २३८ जनाको एन्टिजेन्ट परीक्षण गरिएको हेल्प डेक्सका अहेव चौधरीले बताए । परीक्षण गरिएका मध्ये १ जना पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको इन्चार्ज चौधरी बताउँछन् । यस्तै बिहीबार ३०५ जना शकां लागेका मध्ये १८९ जनाको परीक्षण गर्दा ३ जना महिलाको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको चौधरीले बताए । मंगलबार १७९ जनाको परीक्षण गर्दा ३ जना मध्ये ३ जना, आइतबार १८८ जनाको परीक्षण गर्दा १ जना पुरुष र शनिबार १८८ जनाको परीक्षण गर्दा २ जना महिलाको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको उनले जानकारी दिए । बुधबार १०५ जना र सोमबार १५० जनाको परीक्षण गर्दा सबैको पनि रिपोर्ट पोजेटिभ आएको थिएन् ।

भारतमा कोरोना संक्रमणको दर बढेकाले नाकामा परीक्षणको दरलाई बढाउने तयारी रहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय रुपन्देहीका प्रमुख गौरव ढकाल बताउँछन् । ‘पहिला संक्रमणको जोखिम कम भएकाले परिक्षण पनि कम गरेका थियौँ । अहिले भारतमा संक्रमण बढेको छ । यसकारणले परिक्षणको दर बढाउने अब छिट्टै नै बढाउछौँ ।’–उनले भने ।

भारतमा मात्रै होइन नेपालमा पनि बढ्यो संक्रमण दर
भारतमा केही दिन यता कोरोना संक्रमण तीब्र गतिमा देखिएकउो छ । भारतीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा भारतमा १७ हजार ७७० जना नयाँ संक्रमित थपिएको जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार भारतमा दैनिक ४.१६ प्रतिशतले संक्रमण बढिरहेको छ ।

यता नेपालमा पनि संक्रमण बढ्न थालेको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार बुधबार एन्टीजेन र पीसीआर गरी १ हजार ८ सय १४ नमुना परीक्षण गर्दा ५० जनामा संक्रमण पुष्टि भयो । जुन कुल परीक्षणमध्ये १ दशमलव ७७ प्रतिशत हो । १ असारमा संक्रमणदर ० दशमलव ६४ प्रतिशत मात्र रहेकोमा दुई सातामै कोरोना संक्रमणको दुई सातायता झण्डै चार गुणाले बढेको देखिन्छ ।

साप्ताहिक तथ्यांक विश्लेषण गर्दा नेपालमा कोरोना भाइरसको संक्रमणदरसँगै संक्रिय संक्रमितको संख्या विस्तारै उकालो लागेको देखाउँछ । ७ असारमा १२४ सक्रिय संक्रमित रहेकोमा शुक्रबारसम्म आइपुग्दा २९७ पुगेको छ ।

‘भारतमा भन्दा भ्याकसिनको कभरेज राम्रो छ, आत्ति हाल्नु पर्दैन्’

विगतमा कोरोना पहिलो लहर र द्रोसो लहरमा सम्बन्धीत निकायले सीमानाकामा लापरवाही गरेकाले नेपालमा कोरोना संक्रमणले भयाभय रुप लियो । विगतमा भारतमा कोरोना संक्रमण फैलिएको १/२ महिनामा कोरोनाले नेपालमा विकाराल रुप लिएको थियो ।

अहिले पनि पहिला दिल्लीमा कोरोना संक्रमण आएको एक डेढ महिनामा नेपालमा आएको र अहिले पनि त्यही अवस्था आउन सक्ने लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालका कोरोना फोकल पर्शन डा. नन्दु पाठक बताउँछन् । ‘पहिला पनि दिल्लीमा संक्रमण आएको एक डेढ महिनामा नेपालगंजमा संक्रमण आयो । त्यसपछि बुटवल, नारायणगढ हुँदै संक्रमण देशभर फैलिएको थियो । अहिले पनि टेरेन्ट त्यही हुन सक्छ ।’–उनले भने ।

यद्यपी भारतमा भन्दा नेपालमा कोरोना विरुद्धको भ्याकसिनको कभरेज राम्रो भएकाले कोरोना संक्रमणको दर बढे पनि अहिले अस्पताल भर्ना हुने र जोखिम भने कम हुने डा. पाठक बताउँछन् । ‘भारतमा भ्याकसिनको कभरेज त्यति राम्रो छैन्् । हाम्रो त भ्याकसिनको कभरेज राम्रो छ । खुला सिमानाका कारण अहिले पनि भारतमा कोरोना बढेकाले नेपालमा पनि बढ्न सक्छ । यहाँ भ्याकसिनको कभरेज राम्रो र बुस्टर डोज धेरैले लगाएकाले अस्पतालमा भर्ना हुने र त्यसबाट हुने जोखिम भने कम नै हुन्छ ।’–डा. पाठकले भने ।

भ्याकसिनले अहिलेसम्म देखिएका सबै भेरिण्टलाई काम गरेको र बुस्टर डोज लगाएका र एन्टीबढी राम्रो भएकालाई खासै असर नगर्ने तर, दिर्घ रोगी र जेष्ठ नागरिकका लागि भने केही समस्या हुन सक्ने भएकाले पहिला नै सचेत हुनु पर्ने बताए ।

भाइरसको नयाँ म्युटेशनको रुप नदेखिएको र सचेत नै रहेको कारणले पहिला जस्तो गा्रहो नभए पनि भारतमा कोरोना संक्रमण बढेपछि नेपालमा पनि संक्रमण बढ्ने भएकाले सिमानाकाहरुमा कडाईका साथ चेकजाँच गर्न आवश्यक रहेको उनी बताउँछन् । साथै भारतबाट आउनेहरु पहिला जस्तै होम आइसुलेशन, मास्कको प्रयोग अनिवार्य लगायत सबै स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्ड भने पालना गरि रहन आवश्यक रहेको बताए ।

‘विश्लेष्ण गरिरहेका छौँ, विज्ञहरुको अध्ययनका आधारमा अघि बढ्छौँ’

भारतमा कोरोना संक्रमण बढे पनि अहिलेसम्म थप सतर्कताका लागि लुम्बिनी प्रदेश सरकारसँग केही तयारी भने छैन् । भारतमा कोरोना संक्रमण बढेको भए पनि अहिलेसम्म प्रदेश सरकारले थप सर्तकताको कुराहरुमा अहिलेसम्म अघि नबढेको लुम्बिनी प्रदेश सरकारका आन्तिरक मामिला तथा संचार मन्त्री एवं प्रवक्ता तिलकराम शर्मा बताउँछन् ।

भारतमा कोरोना संक्रमणको दर दिनप्रति दिन बढिरहेकाले अब आवश्यक सर्तकता बढाउनु पर्ने स्थिती आउन सक्ने प्रवक्ता शर्माले बताए । यसको बारेमा विश्लेष्ण गर्ने काम भइरहेको बताउँदै उनले विज्ञहरुको अध्ययनका आधारमा अघि बढ्ने बताए । कोरोना संक्रमण छैन भनेर आफूहरु चुपचाप लागेर बसेको दाबी गर्छन् ।

८० प्रतिशत नागरिकले कारोना विरुद्धको भ्याकसिन लगाइसकेको अवस्था भएकाले नेपालीको बढी ढुक्क रहने स्वभावका कारणले पनि नेपालीको आत्मबल पहिला भन्दा केही बढेको उनी बताउँछन् । ‘यसको बारेमा विश्लेष्ण गर्ने काम भइरहेको छ । विज्ञहरुको अध्ययनका आधारमा हामी अघि बढ्छौँ ।’ मन्त्री शर्माले भने ‘८० प्रतिशत नागरिकले कारोना विरुद्धको भ्याकसिन लगाइसक्नु भएको छ । यसले गर्दा पहिला भन्दा केही नेपालीको आत्मबल बढेको पनि पाएका छौँ ।’

अहिलेसम्म नेपालमा कोरोना संक्रमणको जोखिम कायम नरहेको र जोखिम खतराको महशुस हुना साथ सरकारले आवश्यक कदम चाल्ने मन्त्री शर्माको भनाई रहेको छ । साथै मन्त्री शर्माले सबैलाई सचेत हुनका लागि आग्रह गरे ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

आर्थिक मन्दिका कारण अलिबाबाले गर्यो दश हजार कर्मचारी कटौती साउदीबाट ९३ नेपालीलाई एक्जिट भिषा, ६० दिन भित्र देश छाड्नु पर्ने बढ्दै जनैको महत्व, गत वर्ष साढे १७ करोडको आयात देशैभर आज पनि वर्षाको सम्भावना, भोलि र पर्सी ठूलो पानी पर्ने आज रक्षाबन्धन तथा जनैपूर्णिमा मनाइँदै बुटवलको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र : कसले सञ्चालन गर्ने बारे अन्यौल अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस : युवाका समस्या जस्ताको त्यस्तै अक्सफोर्डका विद्यार्थीलाई स्वागत तथा सम्मान ‘अमेरिका मेरो बुढा छ’ सार्वजनिक एकिकृत समाजवादीका अध्यक्ष नेपाललाई कोरोना संक्रमण गुल्मीको वार्षिक समीक्षा गोष्ठीमा जे देखियो… सामाजिक सञ्जालमार्फत महिलालाई सास्ति दिएको भन्दै एक जना पक्राउ सनराइज बैंकको लगानीमा चौतारी निर्माण एमालेले गठन गर्‍यो ओलीको नेतृत्वमा केन्द्रीय निर्वाचन परिचालन कमिटी लुम्बिनीका १० सहित ६३ पालिकाले अझै बजेट पेश गरेनन् चाउचाउपछि फिल्मी क्षेत्रमा रुपन्देहीको यशोदा समूह, चलचित्र ‘फूलबारी’ निर्माण गर्दै माओवादीबाट ३ पटक जितेका टोपबहादुरले एमालेबाट के गर्लान्? कोरोना संक्रमणबाट एकै दिन पाँच जानाको मृत्यु राप्रपा रुपन्देही उपाध्यक्ष गुप्ताद्वारा पदबाट राजीनामा (पत्रसहित) भुवन केसीको नियुक्ति प्रक्रिया बदरको माग गर्दै सर्वोच्चमा रिट दायर, सोमबार पेसी