ताजा अपडेट »

डेँगुबाट कसरी बच्ने ? यस्तो छ डा. नन्दु पाठकको सुझाव

आइतबार, २२ साउन २०७९, १६ : ५१
30 Shares

बुटवल । डेंगु एडिस एजिप्टाई जातको लामखुट्टको टोकाइबाट सर्ने किटजन्य रोग हो । यो जुन सुकै उमेर समूहका व्यक्तिलाई पनि लाग्न सक्छ । खासगरि कामकोे शिलशिलामा घरबाट धेरै बाहिर निस्कनेमा र बालबाच्चामा यसको सम्भावना अलि बढी हुन्छ । बालबाच्चाहरुमा विशेष गरी खेल्नका लागि बाहिर जाँदा सर्न सक्छ । यो लामखुट्टेले विशेष गरी विहान र साँझमा धेरै टोक्छ । अन्य समयमा नटोक्ने भन्ने चाहि हुँदैन् ।

माइल खालको डेंगुमा कुनै पनि लक्षण हुँदैन् । सामान्य शरीर दुःखेर पनि ठिक हुन्छ । खासगरी डेँगु हुँदा ज्वरो आउने, शरिर दुख्ने, टाउँको दुख्ने, पेट दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने, आँखाको गेडी दुख्ने, जीउ जोर्नी दुख्ने, शरीरमा रातोरातो बिमिरा देर्खा पर्छ । साथै टाउको फुट्ला जस्तै गरी दुख्छ र ज्वरो कन्टोल नै हुँदैन् । सिटामोलको खाँदा पनि ५ दिनसम्म कन्टोल हुँदैन् ।

सामान्यतया डेगु ज्वरो निको हुनका लागि ५ दिनदेखि ७ दिनसम्म लाग्छ । भाइरल ज्वरो ३ दिन मै निको हुन्छ । डेँगुको ज्वरो एकदमै कडा खालको ज्वरो हुन्छ । १०३/१०४ डिग्रीसम्म ज्वरो आउन्छ । सिटामोल खाँदा पनि कन्टोलमा आउँदैन् । भाइरल ज्वरोमा सामान्य ज्वरो आउने र रुघाखोकी लाग्ने गर्छ ।

गर्तवर्षे कोभिडको डरले गर्दा मान्छेहरु घरबाट कम निस्कन्थे । जसकारणले गतवर्ष डेँगुको केश पनि कम थियो । अहिले कोभिडको जोखिम पनि कम भयो घरबाट निस्कने संख्या धेरै भयो । यसकारण डेँगु लाग्नेको संख्या बढी भयो । सिटामोल खाँदा पनि ज्वरो कन्टोल भएन र प्लेटलेसको संख्या १ लाख भन्दा कम र क्रमशः घट्दै आएको अवस्था, शरिरमा रातो दाग र बिमिरा देखिन थाले, पेट अप्ठारो हुने, पेटमा पानी जम्ने लक्षण देखिए तत्काल डाक्टरकोमा जार्नु पर्छ ।

डेँगु सार्ने एडिस एजिप्टाई जातको लामखुट्टे सफा पानीमा बस्छ । घरवरिपरी पानी जमेको ठाउँहरु, घरमा राखेको एअर कन्डिसनको पानी, फुलमा राखेको पानीमा बस्ने भएकाले त्यस्ता ठाउँहरुको पानी हटाउनु पर्छ । साथै घर वरिपरी सफा सुग्र राख्ने र पानी जम्ने खाल्डाखुल्डी भए पुर्नु पर्छ । लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्नका लागि घर बाहिर हिड्दा हात खुट्टा ढाक्ने कपडा लगाएर जाने, राती सुत्ने बेलामा झुलको प्रयोग गरेर यसबाट बच्न सकिन्छ ।

यसको औधषी नभएको र सिटामोलले ज्वरो कन्टोल गर्ने र प्लेटलेट घटेको खण्डमा प्लेटलेट दिनु पर्छ । यसकारण रक्तदाताहरुलाई ब्लड डोनेशनको लागि आवहन गर्नु पर्छ । साथै ज्वरो आएमा तत्काल एन्टीबाइटिक प्रयोग गर्नु हुँदैन् ।– (वरिष्ठ फिजिसियन डाक्टर नन्दु पाठकसँग बसन्त आचार्यले गरेको कुराकानीमा आधारित)

बसन्त आचार्य
लेखकको बारेमा
बसन्त आचार्य

आचार्य ग्लोबल आवाज अनलाइनका डेस्क संयोजक हुन् ।