२३ श्रावण २०७९, सोमबार

Aug 8, 2022

मानवको जैविकिय उद्विकासको क्रममा ढुगें युगको समाप्ति पछि कृषि युगमा प्रवेश गरेदेखि नै मानिसमा कमाउने प्रणालीको विकास भएको पाईन्छ । तत्कालिन समयमा विपक्षी समूह र जंगली जनावरबाट बच्ने शक्ति कमाउनुलाई प्रमुख मानिन्थ्यो । प्राचिन सयमदेखी नै कमाउन लागेको मानव समुदाय विज्ञान र प्रविधिको विकास उत्कर्षमा पुगेको वर्तमान २१ औं शताब्दीमा समेत जीवनमा खास के कमाउनु पर्दछ ? भन्ने प्रश्नको उत्तर भेटाउन सकिरहेको छैन । जसका कारणले गर्दा होला उ दिनरात नभनी निरन्तर कर्ममा लागिरहेको छ । यद्धपी उसले यति मिहिनेत गर्दा पनि यो प्रश्नको उत्तर प्राप्ति नगरिकनै आफ्नो मानविय रुप परिवर्तन गरेर परमधाम अथार्त धनि र गरिब , दुःखी र खुसी दुवैको अन्तिम तर, पिय्र घरमा पुग्ने गर्दछ।

Advertisement

विगतदेखि वर्तमानसम्म मानवीय जीवनमा के कमाउनु पर्दछ भन्ने विषयमा संसारका कुनैपनि विश्वविद्यालयका औपचारिक पाठ्यक्रमले समेत ठोस रुपमा पढाउन तथा बुझाउन सकिरहेका छैनन् । विश्वमा मानवलाई नैतिक अनुशासनमा राख्नका लागी तयार गरिएका अनुशासनका दस्ताबेज हुन् वा कुनैपनि धार्मिक ग्रहन्थ जसले जीवनमा एक मात्रै चिज किटान गरी यहि कमाउ भन्न सकिरहेका छन् । मानव जीवनमा के कमाउने ? भन्ने कुरा मानिसको आफ्नो स्वभाव, व्यवहार, उमेर, महत्वकाच्छाँ तथा उसको आवश्यकताको विषयले निर्धारण गर्दछ । साथै देशको सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतीक, पर्यावरणीय अवस्था तथा परिवेशले पनि मानिसलाई जीवनमा के कमाउने भन्ने कुराहरुको निक्र्यौल गर्दछ ।

विकसित देशका नागरिकहरुले आफ्नो जीवनमा सामाजिक कल्याणलाई बढाउन चाहन्छ । त्यसैगरी विकासोन्मुख देशहरुका नागरिकहरुले आफ्नो जीवनको मुख्य उद्देश्य पैसा कमाउने राखेका हुन्छन् । किनकी ति देशका नागरिकहरुले आफ्नो जीवनस्तर सुधार ल्याउनको लागी अनिवार्य सर्तका रुपमा आफुहरुमा रहेको गरिबी न्यूनीकरणलाई बुझेका हुन्छन् । जीवनमा प्रायः सबै मानिसहरुले पैसाँ आर्जन गर्न चाहन्छन । किनकी यसका माध्यबाट उसले आफ्नो परिवार वा सन्तानलाई बदलिदो विश्व परिवेश अनुसारको जीवनशैलीमा बचाउन र चलाउन सक्षमता प्राप्ति गर्दछ । पैसाकै माध्यबाट उच्चस्तरीय शिक्षा , गुणस्तरीय स्वास्थ्य सुविधा प्राप्त गर्न र प्रदान गर्न सकिन्छ । अर्थशास्त्री एडम स्मिथले मानिसले आफ्नो जीवनको पहिलो प्राथकिता भित्र धन कमाउनुलाई राखेर अगाडि बढ्ने गर्दछ भनेर चित्रण गरेका छन् ।

वर्तमान समयमा विज्ञान र प्रविधिले विकसित गरेका सम्पूर्ण सुविधाहरुको उपयोगका लागी पनि धनको आवश्यकता पर्ने भएकोले अधिकांश मानिसले धन कमाउन चाहन्छन । वास्तवमा धन के ? कति ? कमाएपछि मानिसलाई पुग्ने गर्दछ भन्ने बारेमा ठोस जानकारी अहिलेसम्म संसारमा पढिने कुनै पनि विषयले बताउन सकिरहेका छैन । अर्थशास्त्री रबिन्सका अनुसार सिमीत स्रोत साधनको वैकल्पिक प्रयोग गरी आफ्ना आवश्यकताहरु कसरी प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा ज्ञान प्राप्ती गर्नु नै जीवनको ठूलो कमाई हो । वर्तमान समयमा युवापुस्ताले सबैको ध्यान आफुमा केन्द्रीकृत गराउने अत्यन्तै महत्वकांक्षी सपना पुरा गर्ने चाहना राख्ने गर्दछ । जुन उसको जीवनको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रुपमा दर्ज होस् भन्ने गरी तर उ मिहिनेत र काममा साधना र निरन्तरता दिन चाहँदैन । यसकारण जीवनमा कमाउनु पर्ने महत्वपूर्ण चिज धैर्यता र इमान्दारीता सहितको मिहिनेत पनि हो।

महान विचारक कन्फ्यूसियसले भनेका छन्‘जीवनमा यस्तो कुरा आफ्नो कमाइका रुपमा स्वीकार गर जसमा तिम्रो पसिना भिजेको छ र त्यसलाई भावी पुस्ताले आफ्नो आर्दशका रुपमा स्वीकार गरोस् । प्राय सबै मानिसले आफ्नो जीवनमा यस्तै कमाईको आसा राखेर अगाडि बढेका हुँदैन । किनकी यो अत्यन्तै जटिल र संर्घषपूर्ण रहने गर्दछ । मानविय चोला प्रकृतीको एक अमूल्य उपहार हो । त्यसकारण जीवनमा आफ्नो मनमा मात्रै शान्ति र खुसी होईन सारा प्राणीको जीवनमा शान्ति ल्याउने कुरा कमाउनु पर्दछ । आफ्नो जीवनमा इमानदारीता कायम राख्दै हामी जुन कुरा कमाउन सक्षम छौं त्यही कुरा नै कमाउनु पर्दछ । आफ्ना ज्ञानेन्द्रीयहरुलाई आफ्नो मन र मस्तिष्कको सहि समायोजन गराएर जुन कुरा कमाउन सकिन्छ वास्तविक कमाइ त्यही नै हो ।

मानिसले आफ्नो जीवनमा कमाउनु पर्ने मुख्य कुराहरुमा : संघर्ष गर्न सिक्नु ,इमानदारिता , संस्कार , आफ्नो आस्था र संस्कृतिप्रतिको प्रेम, आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्ने धन, असल जीवनसाथी , सफा मन, असल चरित्र, विश्ववन्धुत्वको भावना , सहयोगी मित्र,आदि कुराहरु प्रमुख रुपमा कमाउन सकेको अवस्थामा मानिसले आफ्नो जीवनमा कुनैपनि कुराको अभाव भोग्नु पर्दैन । विभिन्न किसिमका धर्म संस्कृतिहरुले पनि माथि उल्लेखित कुराहरु नै मानविय जीवनका कमाई बन्नु पर्दछ भन्ने कुरामा नै जोड दिएको पाईन्छ । जुन कुरासँग हाम्रो जीवनको वास्तविकतासँग समेत पूर्ण रुपमा मिल्ने गर्दछ । हाम्रो जीवनशैली र व्यक्तित्वलाई समाजका अन्य मानिसले समेत सकारात्मक रुपमा आत्मसाथ गर्ने बनाउन सक्नु नै सबै भन्दा ठूलो कमाई हो । जसलाई अंक गणितले समेत मापन गर्न सकिदैन्।

अन्त्यमा,हाम्रो मानविय जीवनमा हामीलाई कसले यो सुन्दर संसारमा जन्म दिने र अन्त्यमा कसले बिदाई गर्ने भन्नेमा कुनै पूर्वनिर्धारित कार्यतालिका नभएकोले गर्दा पनि हामीले आफुमा रहेका हरेक प्रकार क्रोध , ईष्या, रिस जस्ता नकारात्मक पक्षहरुलाई त्यागेर इमान,प्रतिष्ठा र सहितको सकारात्मक सोच र व्यवहार कमाउनु पर्दछ । जसले गर्दा अकस्मात सबैको प्रिय अन्तिम तथा साझा घरमा पुराउने मानिसको संख्या अंकमा व्यक्त गर्न नसकी अनुमान मात्रै गर्न सकियोस् । अस्तु , धन्यवाद ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

पुरानो सुनलाई टल्काउछौँ भन्दै ठगी गर्ने दुई भारतीय नागरिक पक्राउ सिट बाँडफाँटबारे छलफल गर्न सत्ता गठबन्धनको कार्यदलको बैठक बस्दै कर्णालीका चार ठाउँमा नयाँ सहर, पूर्वाधारको काम छैन सन्तोषजनक नेपालीहरूलाई पनि भारतीय सेनाको अग्निपथ भर्ना गर्ने योजना कोभिडका कारण चीनको हवाइमा ८० हजार पर्यटक फसे कमजोर बन्दै मनसुनी प्रभाव मोटरसाइकलबाट खसेर महिलाको मृत्यु करेन्ट लागेर २५ वर्षीया प्रशानाको मृत्यु पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पुसदेखि सञ्चालनमा आउने महजोडीको फिल्म ‘महापुरुष’को प्रदर्शन कात्तिकमा आगो लगाएर ज्वाइँद्वारा सासु र श्रीमतीको हत्या प्रयास बुटवलमा लेडी जेसीज सप्ताह २०२२ सुरु अन्तरछिमेक पार्टीगत सम्बन्ध जन्मदिनको अवसरमा पाण्डेले सुरु गरिन् विद्यालयमा खाजा कार्यक्रम, रोटरी क्लबले निरन्तरता दिने बुटवलमा बालबालिका लक्षित कोभिड विरुद्धको दोस्रो मात्रा खोप जबराविरुद्धको महाअभियोग प्रस्तावमाथि छलफल : प्रतिपक्षी आक्रमक, सत्ता पक्ष रक्षात्मक डेँगुबाट कसरी बच्ने ? यस्तो छ डा. नन्दु पाठकको सुझाव एक वर्षमा नेपालीले खान्छन् दुई अर्बभन्दा बढीको काजु र बदामा गाउँपालिकाका निमित्त कार्यकारी अधिकृतसहित चार जना विरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा १० अंकले बढ्यो सेयर बजार