१८ मंसिर २०७९, आईतवार

Dec 4, 2022

कोरोना भाइरस, कोभिड–१९ महामारीको दोस्रो लहर सुरु भएसँगै विद्यालय र विद्यार्थीका विषयमा निकै चासो र छलफल बढेको छ । बालबालिका संक्रमणमा पर्ने जोखिमका विषयमा गम्भीर सवालहरु उत्पन्न हुँदै आएका छन् । ०७६ को अन्तिमदेखि बन्द रहेका विद्यालयहरु ०७७ को असोज/कार्तिकदेखि मात्रै सूचारु भएका थिए । तर, पूर्णरुपमा सबै स्थानका विद्यालयहरु भने सूचारु भएका थिएनन् । विद्यालय बन्दपछि वैकल्पिक माध्यम, अनलाइन प्रणालीमार्फत पठन–पाठन अगाडि बढाएपनि केही हदसम्म मात्रै सफल बन्यो । तर, ग्रामिण भेग र अनलाइनको पहुँचमा नभएका विद्यार्थीहरुलाई भने समेट्न सकेन । त्यसैगरी शुल्कका विषयमा विरोध र आलोचना देखियो । तर, विद्यालय सूचारु भएसँगै ती प्रयास र समस्याहरुलाई त्यसै छोडियो । कोरोनाको दोस्रो चरण अथवा नयाँ भेरियण्टको कोरोना र यसको संक्रमण दर बढ्दो देखिएपछि पुनः विद्यार्थी र विद्यालय शिक्षाको बारेमा सरोकार र छलफल बढेको छ ।

Advertisement

नेपालमा कोरोना भाइरस संक्रमित बढ्न थालेपछि चैत्र महिनाको २७ गते नै स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले विद्यालय बन्द गर्न सिफारिस गरेको थियो । मन्त्रालयमा बसेको मन्त्रीस्तरीय बैठकले विद्यालयलाई कोरोनाको हटस्पट बन्न नदिन बन्द गर्ने निर्णय गरेर कोभिड-१९ क्राइसिस म्यानेजमेन्ट कमिटी(सिसिएमसी)मा सिफारिस गर्दै अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न मन्त्रालयले आग्रहसमेत गरेको थियो । त्यस पश्चात् चैत्र ३० गते सरकारलाई तत्काल विद्यालय बन्द नगर्न सरोकारवाला निकायहरुले सुझाव दिए । परीक्षाहरु आइरहेको र कोरोना संक्रमणको जोखिमलाई देखाएर विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय केन्द्र सरकारबाट गर्न नहुने उनीहरुको सुझाव थियो ।

छलफलमा सहभागी परीक्षण बोर्डका अध्यक्ष, नगरपालिका संघका अध्यक्ष, प्याव्सन र एनप्याव्सनका पदाधिकारी तथा अभिभावक संघहरुले विद्यालय बन्द नगर्न सुझाव दिएका थिए । विद्यालय बन्द गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारबीच समन्वय नभएको र विद्यालय सम्बन्धी सबै अधिकार स्थानीय सरकारलाई जिम्मा दिनुपर्नेसमेत उनीहरुले धारण राखेका थिए ।सरकारले देशका १४ वटा जिल्लाका सहरी क्षेत्रका विद्यालय बन्द गरी अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्ने निर्णय भएको गर्यो । जसअनुसार अति प्रभाति संवेदनशील मानिएका काठमाडौं, ललितपुर, कास्की, रुपन्देही, चितवन, बाँके, पर्सा, भक्तपुर, कैलाली, मोरङ, दाङ, सुर्खेत, बारा र बागलुङ्ग रहेका छन् । यता सरकारले बैसाख ६ गते पूर्वनिर्धारित परीक्षाहरु नरोक्ने पनि भनेको छ । विद्यालय बन्द भएतापनि वैकल्पिक माध्यम र उच्च सकर्ता अप्नाएर बैसाखमा परीक्षा सक्ने निर्णय गरेको हो ।

एकातर्फ सरकारको ठोस निर्णय, नीति, निर्देशन र व्यवस्थापन स्पष्ठ छैन भने अर्कोतर्फ विद्यालय सञ्चालक तथा छाता संगठनहरु पठन–पाठनलाई नरोक्ने जिद्दीमा छन् । सरकारले संक्रमण बढ्ने भन्दै विद्यालय नचलाउने निर्णय गरेतापनि विद्यार्थीको पढाई र परीक्षा प्रभावित हुने भन्दै भौकि उपस्थितिमै पठन–पाठनलाई निरन्तरता दिएका छन् । विद्यालय स्तरीय शैक्षिक सत्र सकिएता पनि यस वर्ष जेठसम्म लम्बाइएको छ । चैत्रमा सकिने सत्रलाई जेठसम्म लम्बाएर शैक्षिक सत्रलाई खेर जान नदिन भनिए पनि कोरोनाको पुनः सक्रियताले बैसाखमै प्रभाव पारेको छ । केही स्थानीय तहले पनि विद्यालयले चाँडै परीक्षा सक्न आग्रह गरेका छन् । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकाले बैशाख २० गते भित्र नगरका विद्यालयमा परीक्षा सक्ने निर्णय गरेको छ । यता बुटवल उपमहानगरले पनि बैशाख ९ गतेदेखि बैशाख मसान्तसम्मका लागि शैक्षिक संस्था बन्द गर्ने भएको छ । कोरोना र लकडाउनबाट विद्यालय क्षेत्र प्रभावित बन्यो, लाखौं विद्यार्थी घरमै रहे ।

महामारीको मध्यान्तरमा विद्यालय सुरु भएतापनि सबै विद्यार्थी विद्यालय नफर्केका समयमा पुनः दोस्रो चरण सुरु भएको छ । यस अवस्थामा थप जटिलता आएको छ । विद्यालय बन्द गर्ने/नगर्ने दुबै मध्ये एक गर्न गार्हो छ । यस्तो अवस्थामा अभिभावक चिन्तित बनेका छन् । सरकारी निर्णय मानेर आफ्ना सन्तान विद्यालय नपठाउने वा सञ्चालित विद्यालयमा नपठाउने भन्ने कुरामा दोधारमा छन् अभिभावक । यस्तो अवस्थामा उच्च सतर्कता र सावधानी अपनाउनु नै प्रभावकारिता र उचित हुन्छ । लामो समयसम्म विद्यालय बन्द भएपछि सुरु भएको शैक्षिक गतिविधि र परीक्षाको समयमा विद्यालय बन्द गर्दा शैक्षिक सत्र खेर जाने वा अर्को शैक्षिक सत्रलाई पनि बढी प्रभावित हुन सक्छ । अर्कोतर्फ अध्यापन लम्बाउँदा संक्रमण बढेर लाखौं विद्यार्थी संक्रमित हुनुका साथै ज्यानै गुमाउनु पर्ने अवस्था आउन सक्छ । त्यस्तो स्थिति हुन नदिन समयमै परीक्षा सम्पन्न गर्न आवश्यक छ । यसो गर्दा शैक्षिक सत्र र कोरोना महामारी दुबैबाट हुन सक्ने क्षति न्यूनिकरण वा रोक्न सकिन्छ ।

तसर्थ यस विषयमा विद्यालयहरु गम्भिर बन्न आवश्यक छ । विद्यार्थी संख्या अनुसार भौतिक दूरी कायम गर्दै,सेनिटाइजरको प्रयोग गर्ने , अनिवार्य गुणस्तरीय मास्क् प्रयोग गर्ने , तापक्रम मापन गर्ने लगाएतका सुरक्षा सतर्कतालाई महत्वका साथ प्रभावकारी बनाउन आयश्यक छ ।बालबालिकालाई घरमा पनि स्वास्थ्य सरसफाई तथा सुरक्षाका साथ विद्यायल पठाउने र विद्यायमा पनि उच्च सतर्कतासँगै छिट्टै शैक्षिक सत्रको अन्त्य गर्नतर्फ विद्यालयले ढिला गर्न हुँदैन ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

भूमि आयोगको सूचनापछि काठमाण्डौंमा थप आक्रामक बन्दै उपत्यका विकास प्राधिकरण नेत्रहीन टी-२० विश्वकपमा नेपाल, टोली आज भारत प्रस्थान हुँदै ठूला तीन दल खुम्चिदा नयाँ दुई दलको भयो उदय पहाडी क्षेत्रमा बदलीको सम्भावना सजिलो सहकारीको छैटौं अधिवेशन, अध्यक्षमा पुनः पोख्रेल बुटवल तथा सैनामैनाका यी स्थानमा आइतबार विद्युत अनियमित हुने (सूचनासहित) देवदहकी दिपा मृगौला रोगले पीडित, सहयोगका लागि परिवारको अपिल दाङमा चार महिनामै थपिए करिब तीन सय उद्योग, ६१ करोड बढीको पूँजी लगानी भैरहवामा मंसिर १८ देखि अन्तर विद्यालय टि-२० क्रिकेट अमरज्योतीको १४ औं वार्षिक साधारणसभा तिलोत्तमाको मेलामा दर्शकको चाप बढ्दै, शनिबार मात्रै ५० हजारले अवलोकन गरेको दाबी ‘परदेशको पसिनाको उचित प्रतिफल निकाल्न राज्यको ध्यान जानुपर्छ’ बुद्ध सामुदायिक टेलिभिजनको अध्यक्षमा पुनः ओम ज्ञवाली डुब्न थालेपछि रुपन्देहीका सहकारीहरु एक ठाउँमा, संकट टर्नेमा अभियान्ताहरुकै आशंका कमल थापाको पार्टीलाई समानुपातिकतर्फ कुन प्रदेशमा कति मत ? सरकार गठनबारे सबै विकल्पमा खुला राख्ने माओवादीको निर्णय विवाहमा रक्सी पिएर फर्किदा लडेर ४७ वर्षीय देव रावतको मृत्यु यस वर्ष नेपालको रेमिट्यान्स साढे आठ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्न सक्छ : विश्व बैंक समानुपातिकतर्फ कुन दलले कति मत पाए ? कालिकाको कायापलट : उच्च शिक्षा सुरु गरेको ९ वर्षमै उत्कृष्ट बन्न सफल