१३ माघ २०७८, बिहीबार

Jan 27, 2022

देशलाई नेताले कङ्गाल बनाए । जनताको भनिएको शासन आएको वर्षौ भयो । जनताका छोराछोरी शासक भएको धेरै भइसक्यो । यस बीचमा जनतालाई हजार सपनाहरु देखाइए । प्रतिवद्धताहरु व्यक्त गरिए । तर परिवर्तन भएको यत्रा वर्षसम्म पनि जनता आधारभूत आवश्यकता पुर्ती गर्न सक्ने अवस्थामा छैनन् । हातमुख जोड्नकै लागि विदेशीनु परेको छ ।

Advertisement

कर्णाली र सुदुर पश्चिम प्रदेशका त अधिकतम युवाहरु भारत गएर मजदुरी गर्नु परेको छ । यसरी भारततर्फ जाँदा भारतका सीमा सुरक्षा बलले बेलाबेलामा ज्यानै जानेसम्मका घटना घटाउने गरेका छन् । हो, तिनै पीडित पात्रहरु मध्ये एक थिए दार्चुलाका जयसिंह धामी । त्यस दिन उनी रोजगारीका लागि भारत हिडेका त थिएनन् तर महाकाली तरेर भारत भूमि हुँदै नेपाल नै जान लागेका थिए । पुलको अभावमा तुइनको सहारामा महाकाली तर्न खोजे । त्यसैबखत भारतीय सीमा सुरक्षा बल एसएसबिले उनको प्राण पखेरु लियो । त्यसकारण साउन पन्ध्र सदाका लागि हाम्रो स्वाधिनता चिरहरण भएको दिनका रुपमा इतिहासमा दर्ज भयो ।

स्पष्ट भाषामा भन्नुपर्दा उनको हत्या गर्यो भारतले । अनि लासलाई नदिमा बग्न बाद्य पार्यो । दम्पट पार्यो । हत्या भएको यत्तिका दिनसम्म पनि उनको लास भेटिएको छैन । उनका परिवार शोकाकुल अवस्थामा रहेका छन् । परिवारको एकमात्र आर्थिक आर्जन गर्न सक्नेको देहावसानपछि उनको परिवार मरितुल्य भएको छ । जीवनका बाँकी दिनहरु कसरी काट्ने भन्ने अन्यौल छ । धामीका जीवनसँगै उनको परिवारको सपना बगेर गएको छ ।

कुनै पनि मृत्युलाई एक अत्यन्त पीडादायी दुर्घटना मात्र मानेर परिवारको बिचल्लि समाधान नहुँदो रहेछ । आफन्तको मृत्यू सहनु घरपरिवार, इष्टमित्र सबैको लागि एक दुःखद क्षण रहन्छ नै । यसका अतिरिक्त मृत्युले निम्त्याएका अनेकन् असरहरु मध्य महिलाहरु माथि पर्ने आर्थिक समस्या पनि एक प्रमुख हो । सामान्यतः कमाउने पुरुष नै नरहेपछि परिवार आर्थिक रुपमा टुुहुरो हुन्छ । धामीको श्रीमती जस्तै अधिक महिलाको अर्थोपार्जनको कुनै विकल्प हुदैन । त्यसैले धामीको मृत्यु हुनु भनेको दुःख, पीडाका अतिरिक्त परिवारको आर्थिक श्रोतको मूल सुक्नु सरह हो ।

यसर्थ महाकालीको तुइनसँग उनी व्यक्ति मात्र मरेनन् । नेपाल आमाको एक छोराको हत्या भयो । उनी मारीए । उनको मरण सामान्य हैन । उनको हत्या त हाम्रो देशको स्वाधिनतासँग जोडिएको छ । सार्वभौमसत्ता, स्वतन्त्रतासँग गासिएको छ । हो, त्यसैले यो मृत्यु हैन । यो एक पाशविक हत्या हो । भारतीय सरकार हत्याको लागि जिम्मेवार छ । अझ ठूलो कुरो त उनीसँगै नेपालको स्वाधिनता पनि बगेर गयो । स्वाधिनताको चिरहरण गरियो ।

अझै गम्भिर विषय त नेपाल सरकार पीडितलाई न्याय दिलाउने चासो देखाएन । न्याय त अझ परकै कुरा भयो । भारत सरकारसँग एक शब्द सोध्नसम्म गरेन । नेपाल भित्र रहेको मोदीको दुतलाई बोलाएर घटनाबारे एक आखर सोध्ने आँट गरेन । यसकारण यस घटनाले हामी सबैलाई थप मर्महात बनायो । आम नागरिकलाई अभिभावक विहिन आभाष भयो । फलानोको हत्या भयो भन्ने भन्दा पनि हामी सबैलाई गलपासो लागे जस्तो अनुभुति भयो ।

भाषणमा, नक्सामा, नेपालका पुस्तकमा हाम्रा नेताहरुले नेपाल एक स्वाधिन देश हो भनी छाप्न, लेख्न लगाए । सानै उमेरदेखि सरकारहरुद्वारा जारी यस्ता आधिकारीक दस्तावेजहरु सही ठानी सबैले पढे । र विश्वास गरे कि नेपाल वास्तवमै एउटा स्वाधिन देश हो भनेर । तर अपसोच जबजब धामीहरुलाई भारतका एसएसबिले तुइन चुडालेर खोलामा बगाइ पासविक हत्या गर्छ अनि नेपालीहरु सोच्न वाद्य हुन्छन् कि हाम्रा पुस्तकमा भएको स्वाधिनता एक मिथ रहेछ भनेर । एक काल्पनिक कहानी रहेछ भनेर । नेपालीहरु यो पनि बुझ्दैछन कि नेताहरुले सत्ता र विपक्षिमा हुँदा स्वाधिनताको अकाट्य परिभाषालाई फरक किसिमले बुझ्ने, बुझाउन र व्याख्या गर्दा रहेछन् ।

अब गम्भिर प्रश्न उठ्छ कि दलीय स्वार्थको आखामा स्वाधिनताको परिभाषलाई सीमित पारेपछि देश कसरी स्वाधिन बन्ने । ओली सरकारले भारतसँग राष्ट्रियताको सवालमा अडान लिदा अन्य दलहरु त्यसलाई समर्थन नगर्ने । त्यसैगरी देउवा सरकारले चिनसँगको सिमा विवाद समाधानका लागि कार्यदल गठन गर्दा विपक्षिहरुले समर्थन नगर्ने । अनि को उत्पत्ति भएर हाम्रो स्वाधिनता जोगाउने हो र भन्या ? स्वाधीनता भन्ने कुरा भाषणमा मात्र सीमित पार्ने बस्तु पक्कै हैन । यो त सबै दलहरु एक भएर व्यवहारमा उतार्नु पर्ने विषय हो । सत्ता बाहिर रहँदा आफ्ना कार्यकर्तालाई जोसीलो पार्न राष्ट्रियता, स्वाधीनताका विषयमा चर्का भाषणबाजी गर्नेहरु सरकारमा जाँदा भारतले गरेको हत्यासम्मको कुरामा बेखबर देखिन्छन् ।

स्वाधीनताको अर्थ आफ्नै अधीन वा आत्मनिर्भतामा रहेको; पराधीन नभएको; स्वतन्त्र; स्वच्छन्द भन्ने हुन्छ । यस्तै प्रकृतिको स्वतन्त्रता भएको देशलाई स्वाधीन राष्ट्र भनिन्छ । भारतले हामी माथि हत्या गर्ने कुकृत्य गर्दासमेत नेपाल सरकार मौन बस्छ भने हाम्रो स्वाधिनता खै ? हाम्रो सार्वभौमसत्ता कस्को हातमा छ ? प्रत्येक दिन विदेशी इशारामा काम भइरहेको अवस्थामा सरकार र दलहरु चुप रहनु वा आफ्नो सहजता हेरी समर्थन वा विरोध गर्नुले स्वाधीनता भन्ने विषय नेपालका दलहरुका लागि खोक्रो नारा रहेछ भन्ने छर्लङ्ग भएको छ । उनीहरुको रुप उदाङ्गो भएको छ । पराधीन मानसिकता बोकेका नेपालका नेताहरुले जति भाषण गरेपनि उनीहरु आँफै परिवर्तन नभएसम्म स्वाधीनता देखाउने दात सिवाय अरु केही हुन सक्दैन । धामी हत्या जस्तै दैनिक जसो हस्तक्षपहरु हुँदै जाने हो भने देश पराधीन मात्र हैन सिरियाकरण हुदै विश्वमानचित्रको इतिहासमा सीमित रहन पनि सक्छ ।

अन्त्यमा, धामी हत्या र नेपाली भूमिमाथि भारतीय सेनाको हेलिकप्टर बाराम्वार उडिरहे पश्चात वास्तवमा स्वाधिन देशको नागरिक भन्न लज्जाबोध भइरहेको छ । हो, हाम्रो परराष्ट्र मन्त्रालयले कडा रूपमा कुरा उठान गरे पनि भारत सुन्दैन । उल्टै अझै पेल्छ । हामी माथि दमनको निती लिन्छ । तर कुटनीतिक हिसाबले कम्तिमा तुइन किन काटेको भनेर परराष्ट्र मार्फत तथ्य त सोध्न सक्नुपर्यो नी । न्याय दिलाउन नसके पनि भारतले हत्या गर्नुको यथेष्ट कारण त दिन सक्नुपर्यो नि । नेपाल सरकारले यत्ति बोल्दैमा उनीहरु लड्नै आएछन भने हामी पनि वलिदानी दिउला बरू । आखिर मर्नु त रैछ हामीलाइ एसएसविको हातबाट । जय स्वाभिमान । जय स्वाधिनता ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

भिजिट भिसामा श्रम गन्तव्य मुलुक पुगेर पीडित बनेकाहरुको लागि ‘मार्सल टिम’ प्र्याङ्क भिडियो खिच्नेलाई अब कारबाही हुने दाङका २ सय ७ कुकुरको बन्ध्याकरण र रेविजविरुद्ध खोप क्रिकेट खेलाडीको बर्गीकरण : सन्दीपसहित पाँच जना ग्रेड ए मा,रुपन्देहीका भुर्तेल ग्रेड बी मा प्रदेश एकमा अन्तर्घात गर्नेहरुलाई एमालेले कारबाही गर्ने अछामको जनसंख्या साढे २८ हजारले घट्यो अनुमतिबिना सार्वजनिक स्थलमा फोटो,भिडियो खिच्न नपाइने तिनाउमा मृत भेटिएकी महिला सैनामैनाकी जित कुमारी घरेलु मैदानमा आर्मीलाई हराउँदै मनाङ फाइनलमा चिकित्सा शिक्षा आयोगका उपाध्यक्ष डा. गिरीमाथि ढुंगा प्रहार बुटवलको कालिकापथ वाइपास सडक : आधा अवधि सकिँदा २० प्रतिशत प्रगति तिलोत्तमाको डिङ्गरनगर र हरिहरपुरलाई जोड्न तिनाउ नदीमा पुल नेपालमा तीन करोड डोज खोप लगाइयो दिल्लीमा सप्ताहन्तको कर्फ्यू र जोरबिजोर व्यवस्था हट्यो थप ८ हजार १७ जनामा कोरोना संक्रमण, १५ जनाको मृत्यु कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या तीन पुग्यो काेराेना न्यूनीकरणका लागि जुम्लामा एकीकृत हेल्प डेस्क स्थापना स्थानीय तहको निर्वाचन : आयोग पदाधिकारीपछि कांग्रेसमा छलफल गर्दै प्रधानमन्त्री देउवा मन्त्री रेणु यादवविरुद्ध कारबाही गर्न कांग्रेस नेताको उजुरी सेजमा ‘शक्ति’ प्रर्दशन, कानून पालना गर्न नसके पछि मुद्दा