५ जेष्ठ २०७९, बिहीबार

May 19, 2022

एउटी महिलाको संघर्षको कथा र भविष्यको सपना

रित्तै आएर सित्तै खाने जात भनेर हेपिइन्छ महिलाहरुलाई । महिला पहिला भनेर नारामा सीमित गराइएका हुन्छन् । महिला मुक्तिका हजार उपायहरु आज आफ्नै कठिनाईका कारागारमा छन् । जतिसुकै समानता र समावेशिताका कुरा गरेता पनि महिलाहरु ३३ प्रतिशत् कागजी घोडा बनेर दौडिरहेका छन् । देशले एकैपटक महिला राष्ट्रपति,प्रमुख न्यायाधिश र सभामुख नपाएको कहाँ हो ? प्रतिनिधि पात्र बनेर मात्र आममहिलाहरुको चुल्होमा आगो बल्दो रहेन छ । राजनीतिक अधिकार त पाए नेपाली महिलाहरुले तर आर्थिक,सामाजिक र सांस्कृतिक अधिकारहरुको अवस्था कस्तो छ ? यी कुराहरुका सन्दर्भमा बुझ्नु आजको पहिलो आवश्यकता समेत हो । महिलाहरुले जबसम्म घरायसी वा दैनिकी खाँचो टार्न श्रीमानको कोटको खल्ती छाम्ने दिन जाँदैनन् तबसम्म महिला अधिकारका कुरा गरिहनु हाँसोको विषय रही रहने छ ।

Advertisement


आर्थिक अधिकारसहितको अन्य अधिकार नै महिलाहरुको खास अधिकार हुन् र आन्दोलन समेत । महिलाहरुलाई घरबाट आगनमा,आगनबाट चोकमा,चोकबाट चौराहमा र चौराहबाट समाजमा ल्याउने कामहरु भए यी सबकुराहरुलाई वर्तमान महिला र नेतृत्वले व्यवस्थापन गरी संस्थागत गर्नु जरुरी देखिन्छ । यी आम महिलाहरु मध्येकी हुन् विशेष महिला दिया तिवारी । माइती गाउँमा कविता भनेर धेरैले चिन्दछन् । देवदह नगरपालिकाको वडा नम्बर १० मा पर्ने भलुही,बडेडाँडा उनको माइती गाउँ हो । माइती तर्फकी काइँली छोरी उनी घरतिरकी एक्ली बुहारी हुन् ।

आफ्नै खुट्टामा उभिएर हातमा सीप,मस्तिष्कमा ज्ञान अनि व्यवहारमा जीवन जिउने सपना बुनेर बुटवमा दिदीभिनाजुसँग आइ पुगेकी थिइन् उनी २०६७ सालमा । कोरा थिइन् । सिक्नुपर्छ तर के आफ्ैलाई केही थाहा थिएन । दिन बित्दै गए । उमेर चढ्दै गयो । त्यसपछि उनले थालिन सिक्न कम्प्यूटर । कम्प्यूटरमा वर्ड,फोटो सप,ग्राफिक डिजाइन गर्दागर्दै भिडियो इडिटिङ्ग समेत । यी सब सिकाईमा उनका नियमित अभ्यास र दिदीभिनाजूका सहयोग एवम् समर्थन मिसिएका छन् ।
स्टील क्यामेरा चलाउन सिकिन् । क्रमशः दियाले भिडियो खिच्न थालिन् ।

विहे, पूजाआजा,मेला,महोत्सव अनि विविध कार्यक्रमहरुमा समेत दियाको क्यामेराले फोटो र भिडियो खिच्न थाले धेरैका । उनको परिचय नयाँ बन्यो–क्यामेरावाली ! मान्छे हेर्दा लुरीलुरी अर्थात् होचो कदकी तर काम,सीप,जाँगर र शाहस भने परालका कुन्यू जत्रा अग्ला । उनी आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म पुग्नुपर्ने ठाउँ र जानुपर्ने थलोसम्म नपुगेको अवस्था हुन्थेन । बुटवलको सेरोफेरोमा दोहोरिरहने अनुहार थिइन् दिया । नछुट्ने नाम थियो दियाको । विहे, पूजा वा अन्य धार्मिक कार्यक्रमहरुमा दियालाई फोटो वा भिडियो खिच्न जाँदा कन्या भएकै कारण दक्षिणा मिल्थ्यो । माया गर्थे कर्ताहरुले पनि । हेर्दै लोभ लाग्दी उनी कम बोल्ने तर सही बोल्ने गर्थिन । भीडहरुमा उनी प्रायः एक्ली नारी हुन्थिन् । तर कहिल्यै आफूलाई कमजोर ठानिनन् । यो पेसामा थोरै महिलाहरुको सहभागिता रहेको सबैलाई थाहा भएकै विषय हो ।

क्यामेरा चलाउन उनले प्रारम्भिकदेखि एड्भान्स कोर्ष समेत गरिन् । खुव लगाव लगाएरै उनले कम्प्यूटर, स्टील क्यामेरा र भिडियो क्यामेरा चलाउन सिकेकी हुन् । यी बस्तुको सिकाई, प्रयोग र निरन्तरता भनेको व्यवहारमा देखिने कुरा हुन् । उनी सानी भएकै कारण कहिलेकाँही कुर्चीमा चढेर खिच्नु पथ्र्यो । त्यतिबेला जिस्काउनेहरुले कुर्ची हल्लाई दिने अनि लोटाइ दिन खोज्ने नगरेका पनि होइनन् । फुच्ची भएकै कारण यस्तीले पनि के खिच्ली र भनेर घोच्याउँथे रे ! यी सब अब्यवहारिक भोगाईहरुले यो पेसामा उनलाई स्पात बनायो अनि झन् धारिलो बनायो ।

फोटो सुन्दर बनाउने कला हो । अर्थात् फोटोग्राफी भनेकै कलाको पेसा हो । एउटा फोटोले लाखौं शब्दले भन्दा बढी एकैपटक सन्देश दिन सक्छ । फोटो भविष्य हो नयाँ पिंढीका लागि भने पुराना पिढीका लागि इतिहास हो । वर्तमान युवा पुस्तामा क्यामेरा रहर र फेसन भएको छ । उनी यही वर्षको माघ महिना २३ गतेदेखि दिया तिवारी ज्ञवाली भईन् । अर्थात् गुल्मी बम्घाका मधुसुदन ज्ञवालीकी जीवनसंगीनी भइन् । सधैं अर्काका फोटो र भिडियो खिच्ने उनी क्यामेराको फोकसमा आफै परिन् त्यो दिन । दिदीभिनाजूका सहयोग र आशीर्वाद लिएर आफ्नै वैवाहिक जीवनको यात्रामा लगनगाँठो कसिन् । गुल्मीको रुरुमा स्थायी घरजम गरेर ।

हिजोआज मधुसँगै अस्थायी रुपमा रुपन्देहीको मणिग्राममा नौली दुलही बनेर दिन बिताउँदै आएकी दियाले भविष्यमा यो पेसालाई आर्थिक पाटोसँग जोडेर स्वरोजगारको मूलबाटो बनाउने योजना बुनेकी छन् । श्रीमानले उनको योजनामा काँध थापेका छन् । आफ्नै खुट्टामा उभिनका लागि मात्र होइन् आफ्नो ज्ञान, सीप र क्षमतालाई दैनिक व्यवहारमा उतार्नका लागि निकट भविष्यमै स्टूडियो खोल्ने शुभ समाचार सुनाइन् । महिलाहरु साँचिक्कै पहिला हुन सक्छन् भन्ने नमूना बनेर देखाउने आफ्नो सपना रहेको समेत दियाले बताइन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

नेपालमा थपिए १२ कोरोना संक्रमित पत्रकारिता पुरस्कार भैरहवाका तीन पत्रकारलाई सेयर बजार २३ अंकले ओरालाे अहिलेसम्म ५७९ स्थानीय तहको मतगणना सकियो, २९ हजार ३०३ उम्मेदवार निर्वाचित सुस्ता गाउँपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष कांग्रेसले जित्यो नेपालले दुई खेलअगावै गुमायाे युगान्डाविरूद्धकाे शृंखला सैनामैनामा कांग्रेसका शर्माको अग्रता कायमै ‘ब्युटी प्याजेन्ट’ का नाममा याैन हिंसामा परेकी युवतीको पीडा- बेहोस बनाएर बलात्कार गरेका थिए काठमाडौंमा स्थापितभन्दा बालेन १० हजार बढी मतले अगाडि केन्द्रीय नेताले आफ्नै वडा र पालिका हारे अबदेखि जेठ १० गते नेपाल परराष्ट्र सेवा दिवस मनाइने दुःखीका दुई साक्षत ‘भगवान’ ! कर्णालीका कान्छा मेयर विष्णु भाम भन्छन्- छायाँनाथ रारालाई नमुना पालिका बनाउँछु ५७० पालिकाको सकियो मतगणना, कुन दलले कति पालिका जिते ? पश्चिम नवलपरासीको रामग्राम नगरपालिकाको प्रमुखमा एमालेका गुप्ता निर्वाचित नवलपरासीको प्रतापपुर गाउँपालिकामा नेपाली कांग्रेसका मियाँ विजयी नेपाल टस जितेर बलिङ गर्दै संसद् बैठकमा उपस्थित हुन अर्थमन्त्री शर्मालाई सभामुखको निर्देशन छुट्टाछुट्टै स्थानमा भएको सवारी दुर्घटनामा ६ जनाको मृत्यु तीन दिन मनाइने गणतन्त्र दिवस