२० आश्विन २०७९, बिहीबार

Oct 6, 2022

कम्यूनिष्ट आन्दोलनको ७२ वर्षको एतिहासमा नेपाली समाजले विभिन्न रुपान्तरण देखेको÷भोगेको छ । ति रुपान्तरकानिम्ति नेकपाएमालेको पनि महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । २००७, २०४६ र २०६२/६३ सालकाआन्दोलनहरु जसले १०४ वर्षिय राणा शासन, निर्दलिय पञ्चायती व्यवस्था र अढाई सय लामो एकात्मक राजतन्त्रात्मक व्यवस्थाको अन्त्य गर्दै सङ्घिउ लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापनाको निम्ति नेकपा एमालेका नेता कार्यकर्ताहरुको आहुतियुक्त बलिदान र सघर्षपूर्ण इतिहास रहेको छ ।

Advertisement

ती क्रान्तिका अधिकाशनायक/नायिका युवाहरु थिए। ती युवाहरुको रगत पसिनाको जगमा स्थापित पार्टी नेकपा एमाले आज नेपालको प्रमुख राजनीतिकदल बनेको छ । आज त्यहि पार्टीको १० औ राष्ट्रिय महाधिवेशनसम्म आइपुग्दा युवाहरु निरही पात्रको रुपमा देखिएका छन् । निरिह यस मानेमा कि उनिहरुले पार्टीमा सैद्धान्ति, सगठानिक रुपमा चूनौती प्रस्तुत गर्ने अवस्थामा छैनन् । यो बेला निरिह बनेर बस्ने समय होइन।

आजयुवावर्गहरु नेकपाएमालेको भातृ संगठनहरु जस्तै अनेरास्ववियु, युवा सघ लगायत विभिन्नतहमा बसेर कामगदै आइरहेका छन् । तर, जब मूल पार्टीको केन्द्रिय कमिटी, राजनीतिक प्रतिनिधित्वमा युवा सहभागिताको सवाल उठ्छ, त्यतिबेला युवाहरुलाई पाखा लगाइन्छ । आज यस राष्ट्रिय महाधिवेसनमा युवाहरुले आफ्नो सहभागिताबारे बोल्न जरुरी छ । सघर्ष गर्न जरुरी छ ।

नेकपा एमाले ले १० औ राष्ट्रिय महाधिवेसनचितवनमा १० देखि १२ गते सम्म सम्पन्नगरिरर्हा उक्त पार्टीले युवा सहभागितामा कस्तो नीति अपनाउछ ?त्यस्तै गरी त्यसमा आवद्ध युवा नेताहरुको भूमिका कस्तो रहन्छ?त्यो प्रमुखविषयहो । तर दुःखका साथ भन्नु पर्दा यसमहाधिवेशनमायुवाहरु सैद्धान्तिक भन्दापनि व्यक्ति केन्द्रित हुँदै कसरी केन्द्रिय कमिटिमा पर्न सकिन्छ भन्ने धुनमा केन्द्रित रहेका देखिन्छ । जसले केहि व्यक्तिलाई त फाइदा पु¥याउला तर युवा आन्दोलान र सहभागितालाई हानि गर्छ । त्यस्तै जटिल अवस्थामा हुनलागेको महाधिवेसन एकताको महाधिवेसन भनिएकाले पुरानै नेताहरुलाई व्यवस्थापनगर्नु पर्ने भएकापनियुवा सहभागिताको ढोका साँघुरो हुने देखिन्छ । तसर्थ युवा सहभागिताको मुद्दा उठाउन जरुरी देखिन्छ ।

अधिकांश देशहरुमा १५ देखि ३५ वर्षको उमेर समुहलाई युवामानेको छ तर नेपालको सन्दर्भमा राष्ट्रिय युवा परिषद् ऐन, २०७२ तथा राष्ट्रिय युवानीति, २०७२ ले १६ देखि ४० उमेर समुहलाई युवा समुहनिर्धारण गरेको छ । जुन २०६८ को जनगणना अनुसार ४०.३५ प्रतिशत रहेको छ । नेकपाएमाले लाई अबको प्रश्न ४०.३५ प्रतिशतप्रतिनिधिगने युवाको सख्या कति? पछिल्लो समय विभिन्न दृष्ट्रिकोणबाट युवा केन्द्रित बहस र छलफलहरु चल्नथालेका छन् । जसमाध्ये राजनीतिमा युवा सहभागितापनि एक हो । युवा भविष्यको कर्णधार मात्रहोइन, वर्तमानको सहयात्री पनि हो । राजनीतिमा युवा बारे बहस भैरहँदा पुस्तान्तरणको मुद्दालाई प्रमुख बनाउने गरेको पाइन्छ । अभैm त्यतिबेला चर्को बनाइन्छ, जतिबेला अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा ४० वर्ष मुनिका युवाहरु राष्ट्रप्रमुख वा दलप्रमुख हुन्छन् ।

नेपाली राजनीतिले पुस्तान्तरण विषयमा बहस चल्ने गरे पनि, कहिले हुन्छ, अझै समयको गर्भमा रहेको छ । किनकी नेपालका राजनीतिक नेतृत्व वर्गको क्रियाकलाप हेर्दा अपबाद बाहेक सक्भर मृत्यु पश्चात् मात्र पद छाड्ने मनसाय राखेको देखिन्छ । हाम्रा नेतृत्व वर्गहरु अन्तिम सास रहुन्जेलसम्म पनि पदमै रहने मनोदशाले ग्रसित भएको पाइन्छ । युवावर्गले राष्ट्रिय पार्टीको अध्यक्ष, देशको प्रधानमन्त्रिका रुपमा नेतृत्व प्राप्तगर्न अझै केहि दशक लाग्ने देखिन्छ । तसर्थ यदियुवाले नेतृत्व चाहाने हो भने चूनौती लिन आवश्यक देखिन्छ ।

युवा नेतृत्वमा कहिले पुग्ने
पुस्तान्तरणका बारेमा बोल्ने आवाज उठाउने गरे पनि युवालाई मूल पार्टीममा आउन धेरै कठिनाईहरु रहेका छन् । युवा पुस्ताहरुले पाटिका विभिन्नभातृ संगठन, पाटिको वडा, नगर, क्षेत्र, जिल्ला र प्रदेश तहबाट केन्द्रिय तहमा आइपुग्दा कति बेला उमेर ढल्किसकेको हुन्छ थाहा नै हुदैन । उमेर बढे सगै मानिसका शरिर जिर्ण हुँदै जान्छ । त्यति बेलायुवाजोस, जागरमा ह्रास हुन सक्छ । तसर्थ युवाहरुलाई समयमा नै पार्टीको नेतृत्वमा पुग्न सक्ने मार्ग बनाउन जरुरी छ ।

आज विभन्न पार्टीका युवाउमेर समुह नागिसकेका नेताहरु पार्टीका भातृ संगठन विद्यार्थी, युवा संगठनहरुमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेका पाउछौ, त्यो एकदमै दुखितखबर हो । ४० वर्ष सम्म पाटिको भातृ संगठनमा काम गरेकायुवाहरु कहिले पाटिको केन्द्रिय कमिटीमा आएर नेतृत्वमा पुग्ने ?आज युवाको अघि गम्भिर प्रश्नआएर ठडिएको छ । आज पार्टीहरुले नीतिगत रुपमै युवा सहभागिताको निम्ति मार्ग बनाएन भने अझै केहि दशक नेपालकाप्रमुख राजनैतिक दलका पदाधिकारीहरुमा युवा अनुहार भेट्न मुश्किल पर्ने देखिन्छ । तसर्थ अहिलेको राष्ट्रिय महाधिवेशनले निश्चित उमेर समुह निर्धारण गरि युवाहरुका लागि संख्या निर्धारण गर्नु सक्नु पर्छ ।

बहस गर्नुपर्ने विषय
केहि समय अघि गोदावारीमा नेकपाएमालेको १० औ राष्ट्रिय विधानअधिवेशन सम्पन्नभयो । उक्तविधान सम्मेलनले पार्टीको विधान, सगठनात्मक संरचना लगायत विषयमा सैद्धान्तिक विषयहरु पारितग¥यो । तर त्यस विधान सम्मेलनमा थप विषयमा छलफल हुन सकेन । र युवा नेतृत्वबाट छलफल, बहसको बिषय आउन नसक्नु लाई विड्म्बना नै मार्नु पर्छ ।

नेकपा एमालेको यो बीच जे–जस्ता घटनाहरु सृजित भए त्यसबारे गहन बहस र छलफल हुन आवश्यक थियो । पाटिले ७२ वर्षको इतिहासमा गरेका उपलब्धि, कमिकमजोरी , पार्टी एकता, केन्द्र र प्रदेश सरकार निर्माणदेखि पार्टी विभाजन, सरकारहरुको विघटन, पार्टीका सैद्धान्तिक पक्ष, २१ औ शताब्दीमाप्रविधि र भुमण्डलीकरणमा जनताको बहुदलीय जनवादको सार्थकता बारे, नेपाली समाजको चरित्र, समृद्ध नेपाल र सुखि नेपालीका आधारहरु लगाएतका विषयमाव्यापक छलफल हुनु पर्ने थियो । त्यो छलफलको नेतृत्व युवा नेताहरुले गर्नु पर्ने थियो । तर, युवा नेतृत्वगर्ने भातृसंगठनहरु चुकेको देखिन्छ ।

युवाहरुको मौनता
राष्ट्रिय महाधिवेशन अगाडि वा दौरान पनि पनि उम्मेदवारहरु त्यतिखुल्न सकिरहेका छैनन् । आफ्नो उम्मेदवारीबारे कार्यकर्ता र विभिन्न मन्चहरुमा सैद्धान्तिक, संगठाननिक, भावि योजनाहरु बारे छलफल, बहसहरु हुनुपर्ने बेला हो । तर, विड्म्बना आफ्नो क्षामता भन्दा पनि पार्टी नेतृत्वको गुनगान गाएर, उनिहरुको सम्बन्धलाई भजाएर कमिटिमा चयन हुन चाहानेको सँख्या बढी छ । अझै भविष्यमा पार्टीलाई नेतृत्व गर्ने युवाहरु नै मौन छन् । बोल्नु पर्ने युवाहरु नेताहरु पाटि नेतृत्वको अघि नतमस्तक देखिदै छन् । आज उनिहरुले सैद्धान्तिक चूनौतिहरु प्रस्तुत गर्न सकिरहेको छैन । केहि बोल्ने, लेख्ने युवाहरुले पनि नेतृत्वको स्तुति गान गरेको पाइन्छ । उनिहरुमा फरक दृष्टिकोण, सैद्धान्तिक पक्ष र नेतृत्व दावी गर्ने आधारहरुको कमि देखिन्छ ।

युवा नेताहरु जसले लामो समय पार्टीमा आफ्नो लगानी गरे, उनिहरुको मुल्याङ्कनहुन जरुरी छ । समयमा खेति गरे राम्रो भन्ने नेपालीउखानझै यो १० औ राष्ट्रिय महाधिवेसनमा युवाहरुले आफ्नो आवाज उठाउन जरुरी छ । यो मूल्यवान समय खेर गयो भने फेरी ५ देखि ६ वर्ष कुर्नुपर्ने देखिन्छ । तसर्थ पाटिले पनि युवा सहभागिताको निम्ति निश्चित प्रतिशत छुट्टाएर उचित मुल्याङ्कनगर्न जरुरी छ । आखिरमा यी युवा पुस्ताले त हो पार्टी जोगाउने ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

अष्टमीमा घरबाट निस्केका पाल्पाका २ युवाको दशैंमा शव फेला कसरी जुराइन्छ समुद्री आँधीको नाम ? आज पनि टीका लगाइँदै आजको मौसम: सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा धेरै वर्षा हुने सन्दीप लामिछाने आज बिहान १० बजे काठमाडौँ आइपुग्ने रुपन्देहीकी युवा नेतृ २१ वर्षीया झरना चौधरीको दुर्घटनामा मृत्यु गुल्मीको मुसीकोटस्थित दरबार कोटको मेला (तस्वीरमा ) राम बन्न डराएका थिए प्रभास दशैं मनाउन मामाघर हिँडेका अर्घाखाँचीका १० वर्षीय समिरलाई खोलाले बगायो इन्टरनेट जडान गर्ने क्रममा २४ वर्षीय निलमको मृत्यु जीपको ठक्करबाट श्रीमानको मृत्यु, श्रीमती घाइते नेपाल थाइल्यान्डसंग पराजित तीन वर्षपछि टीका लगाउन पाउँदा कैदीबन्दी खुसी राष्ट्रपतिले लगाइदिइन् सर्वसाधारणलाई टीका आधुनिक घट्टले खुड्खुडीमा फेरियाे दैनिकी मिसाइल प्रक्षेपण असफल भएकोमा दक्षिण कोरियाले माग्यो माफी हिमपहिरोमा परी चार जनाको मृत्यु जसपाका केन्द्रदेखि नगरसम्मका नेताले गरे सामुहिक राजीनामा मांसाहारीबाट शाकाहारी बनेका यी हुन् बलिउड अभिनेता-अभिनेत्री नातिनीको स्याहार पाउने १०१ वर्षीय भाग्यमानी बाजे !