२१ आश्विन २०७९, शुक्रबार

Oct 7, 2022

Advertisement

असोज २५,

काठमाडौँ । परराष्ट्र मामिलाका जानकारहरूले चीनका राष्ट्रपति सि चिनफिङको दुईदिने राजकीय नेपाल भ्रमणले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ नयाँ उचाइमा पु¥याउन सहयोग पुग्ने बताउनुभएको छ । चीनका राष्ट्राध्यक्षबाट २३ वर्षपछि हुन लागेको यो उच्चस्तरीय भ्रमणले विश्वमा नयाँ सन्देश दिने भनाइ पनि उहाँहरूको छ । विज्ञहरूको भनाइ उहाँहरूकै शब्दमा :

नयाँ फड्को
डा. राजन भट्टराई, प्रधानमन्त्रीका परराष्ट्र सल्लाहकार

राष्ट्रपति सीले आलेखमार्फत आफ्नो धारणा शुक्रबार सार्वजनिक गर्नुभएको छ । मुलुक सानो वा ठूलो भए पनि दुई देशबीचको सम्बन्धको आधार भनेको पारस्परिक हित, लाभको आधारमा हुने उहाँले स्पष्ट विचार राख्नुभएको छ । नेपाल भ्रमण वर्षलाई सफल बनाउन सहयोग गर्ने र अझ बढी चिनियाँ नागरिकलाई नेपाल भ्रमण गर्नु प्रोत्साहित गर्ने भन्ने उहाँको भनाइ आएको छ, त्यो एकदम सकारात्मक छ ।कूटनीतिक हिसाबले पनि यो भ्रमण अत्यन्तै महŒवपूर्ण हो । हाम्रो उत्तरी छिमेकी मुलुक चीन अहिले संसारकै दोस्रो महाशक्ति राष्ट्रको हो । यो अहिले पहिलो महाशक्ति राष्ट्र बन्ने बाटोमा रहेको छ । यस अर्थमा पनि राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमणले ठूलो महŒव राख्छ ।


दुई देशबीच रहँदै आएको सम्बन्धलाई अझ नयाँ उचाइमा पु¥याउन यस किसिमका उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूले राजकीय भ्रमणमा शीर्ष नेताहरूबीच हुने उच्चस्तरका संवादले सम्बन्धलाई अझ उचाइमा पु¥याउन सहयोग पुग्छ । त्यसले राजनीतिक तहमा विश्वासको वातावरण बन्छ । जसले अन्य विषयमा अगाडि बढ्न सहयोग पु¥याउँछ । शीर्ष नेताहरूबीच हुने द्विपक्षीय संवाद र विचार आदानप्रदानबाट पनि यो भ्रमणको ठूलो महŒव राख्छ ।चीन महाशक्तितर्फ उन्मुख मुलुक त छँदै छ, व्यापारिक दृष्टिले पनि विश्वका धेरै देशसँग परिचित छ । आर्थिक लगानीका हिसाबले पनि चीन अत्यन्तै प्रभावशाली लगानीकर्ताको रूपमा चिनिन्छ । आर्थिक लगानी गर्न सक्ने, व्यापार अभिवृद्धि गर्न सक्ने र द्विपक्षीय लगानी गर्न चीनलाई आकर्षित गर्न यहाँको वातावरणले पनि साथ दिएको छ । नेपालमा स्थिर सरकार निर्माण भएकाले हामी ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’को बाटोमा अग्रसर छौँ । त्यसबाट नेपालको समग्र आर्थिक विकासलाई अगाडि बढाउन खोजेका छौँ । यसमा चीनको सहयोग, त्यहाँको लगानी बढाउन र व्यापार अभिवृद्धि गर्न पनि यस भ्रमणले उच्च महŒव राख्छ ।

हाम्रो उत्तरतिर रहेको चीनको स्वशासित जुन भूभाग छ, त्यसलाई पहिले अत्यन्त दुर्गम क्षेत्र मानिन्थ्यो तर दुई तीन दशकमा चीनले त्यहाँ पूर्वाधार, सडक, विद्युत् विकासमा अभूतपूर्व प्रगति गरेको छ । ती विकास प्रयासलाई नेपालतिर जोडेर हाम्रो विकासमा फाइदा लिने कुरा मुख्य हो । त्यसका लागि ‘कनेक्टिभिटी’ बढाउनुपर्छ । हवाई कनेक्टिभिटी राम्रो छ । हामी अब सडक र रेल कनेक्टिभिटी बढाउन चाहन्छाँैं । ‘क्रस बोडर ट्रान्समिसन लाइन’का सम्भावनाको खोजी गर्छौं, अप्टिकल फाइबरमा त हामी जोडिइसकेका छाँैं । ‘ट्रान्स हिमालयन मल्टि डाइमेन्सनल कनेक्टिभिटी नेटवर्क’ भन्ने एउटा फ्रेम तयार गरेका छौँ, त्यसभित्र रहेर यी कनेक्टिभिटीलाई हामी अगाडि बढाउन चाहन्छौँ । यस भ्रमणमा केही महŒवपूर्ण विषयमा सहमति हुँदै छ । हाम्रो अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कनेक्टिभिटी दक्षिणतिर मात्रै सहज थियो, त्यसलाई अब उत्तरतर्फ पनि सहज बनाउने हाम्रो प्रयास रहेको छ, यसमा यो भ्रमणले नयाँ फड्को मार्ने छ । भ्रमणका क्रममा हुने सहमतिलाई कार्यान्वयन गरेर लैजाँदा दूरगामी हिसाबले प्रभाव पर्ने छ ।

सर्वाधिक महत्त्वको भ्रमण
डा. दिनेश भट्टराई, कूटनीतिज्ञ

मैले राइजिङ नेपालमा छापिएको राष्ट्रपति सीको आलेख पढ्ने मौका पाएँ । त्यसमा राष्ट्रपतिले चीन र नेपालबीच पारस्परिक हितलाई ध्यानमा राखेर सहयोग गर्ने भन्नुभएको छ । चीनले नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता र अखण्डताको सम्मान गर्छ भने नेपालले एक चीन नीतिमा प्रतिबद्ध रहँदै आएको छ । यस्ता चीन र नेपालबीचका पारस्परिक हितमा दुवैतर्फबाट ध्यान दिनुपर्छ ।
कूटनीतिक हिसाबले चीनका राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण सर्वाधिक महत्वको भ्रमण हो । यस्तो उच्चस्तरीय भ्रमण २३ वर्षपछि हुन लागेकोले पनि यसको ठूलो महत्व छँदै छ । चीनको राष्ट्रपतिको अघिल्लो भ्रमण सन् १९९६ मा भएको थियो । त्यो परिवेश र अहिलेको परिवेशमा धेरै फरक भइसकेको छ । अहिले चीन एउटा शक्तिका रूपमा उदाइरहेको छ ।

चीनले अहिले अमेरिकासँग बराबरीको सम्बन्धको कुरा गरिरहेको छ । विश्वमा भूराजनीतिक बदलाव जति छिटोछिटो बदलिइरहेको छ, त्यसको केन्द्रबिन्दु चाहिँ एसियामा पनि हाम्रा दुई छिमेकी चीन र भारतमा केन्द्रित छ । चीन र भारतबीच हाम्रो भौगोलिक धरातलले गर्दा स्वभावतः विश्वको ध्यान नेपालमा पनि बढेको छ । त्यसले पनि राष्ट्रपति सीको भ्रमणबाट विश्वमा ठूलो सन्देश प्रवाह हुने छ । चीनका राष्ट्रपतिले भारत भ्रमण गर्नुभयो र सँगसँगै नेपालको भ्रमण गर्दै हुनुहुन्छ । भारत र चीनबीचको सम्बन्धले पनि विश्व सम्बन्धमा फरक पार्छ । जस्तो, शीतयुद्धको समयमा अमेरिका र रुसबीच हुने निर्णयले विश्वलाई प्रभाव पाथ्र्यो । अहिले भारतको राजधानीमा हुने निर्णयलाई विश्वले हेरिरहेको छ । नेपालमा दुई ठूला छिमेकीको मात्र होइन, पश्चिमा शक्तिहरूको ध्यान रहेको छ । त्यसैले नेपालले चनाखोपूर्ण तरिकाले भूराजनीतिक अवस्था र शक्ति सन्तुलनको व्यवस्थापन गर्नुपर्छ ।
चीनको राष्ट्रपति जहाँ पायो त्यहाँ जाने व्यक्तित्व हुनुहुन्न । उहाँले जसरी महत्व दिएर दुई दिने नेपाल भ्रमणमा आउन लाग्नुभएको छ, यो आफैँमा महत्वपूर्ण छ । यस भ्रमणलाई प्रभावकारी बनाउन हाम्रा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली कसरी प्रस्तुत हुनुहुन्छ, त्यसैको आधारमामा सफलता प्राप्त हुने छ । सन् २०१८ मा प्रधानमन्त्री ओली चीन भ्रमणमा जाँदा बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभअन्तर्गत ३५ वटा योजनालाई प्राथमिकतामा राख्नुभयो । चीनले पछि आएर एउटा अङ्कमा ल्याऊ भनेकाले अहिले नौवटा योजनालाई छनोट गरेका छौंँ । भेटवार्तामा नेपालले के चाहेको छ चीनबाट ? त्यसलाई प्राथमिकतापूर्वक राख्न सक्नुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ ।


उत्साहजनक र गौरवपूर्ण
प्रा.डा. मीना वैद्य मल्ल, त्रिभुवन विश्वविद्यालय

राष्ट्रपति सीको आखेलमा दुई देशबीचको पारस्परिक हितमा जोड दिनुभएको छ । उहाँको भनाइ सार्वजनिक भएबाट सम्बन्धलाई उच्च महत्वमा राखेको देखिन्छ । नेपाल र चीनबीचको सम्बन्ध जति पौराणिक छ, त्यति नै ऐतिहासिक पनि छ । राष्ट्रपति सीको नेपाल भ्रमण मित्रताका विकासमा एकदमै उत्साहजनक र गौरवपूर्ण छ । आर्थिक विकासको क्षेत्रमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको चीनको अनुभव र ज्ञान हामीले यो भ्रमणबाट हासिल गर्न सक्नुपर्छ ।


नेपाल र चीनबीचको सुमधुर सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँदै लैजानुको कुनै विकल्प छैन, त्यसैले यस भ्रमणले हाम्रो सम्बन्धलाई अवश्य पनि नयाँ उचाइ पु¥याउने नै छ । नेपालले आफ्नो राष्ट्रिय हित र सुरक्षालाई कसरी अगाडि लैजाने भन्ने विषयमा ध्यान दिनुपर्छ । यो भ्रमणमा पूर्वाधारका धेरै परियोजनामा सम्झौता हुने अपेक्षा गरिएको छ । हामीले अधिकताको आधारमा फलदायी बनाउनुपर्छ । चीन अहिले बीआरआई परियोजना लिएर अगाडि बढेको छ, यसले सडक, रेलमार्ग, विद्युतीय प्रसारण, हवाई मार्गजस्ता विषयमा जोड दिइरहेको छ । नेपाल पनि बीआरआईको सदस्य मुलुक भएकाले यहाँको भौतिक पूर्वाधार विकासमा जोड दिनुपर्छ ।

सम्बन्ध विश्वासमा आधारित हुनुपर्छ
श्रीधर खत्री, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका विज्ञ

चीनका राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण हुनु नेपालका लागि सुखद अवसर हो । उहाँको आलेखमा रणनीति र दीर्घकालीन दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिएको छ, यसले नेपाल र चीनको सम्बन्धलाई समृद्ध बनाउन सहयोग पुग्ने छ । हाम्रो सम्बन्धको आधार विश्वासमा आधारित हुनुपर्छ । नेपालको विकासका लागि आगामी दिनमा चीनको सहयोग अझ महत्वपूर्ण हुने छ । चीनबाट प्राप्त हुने सहयोग नेपालको ‘भाइब्रेन्ट डेमोक्रेसी’लाई सहयोग पुग्ने हुनुपर्छ । नेपालले आफ्नो भूराजनीतिक यथार्थलार्ई ध्यानमा राखेर हाम्रो सम्बन्धलाई अगाडि बढाउनुपर्छ ।

भ्रमण कोसेढुङ्गा हुने छ
देवराज दाहाल, राजनीतिशास्त्री

राष्ट्रपति सी चिनफिङको यो भ्रमण ऐतिहासिक कोसेढुङ्गा साबित हुने छ । बीआरआईअन्तर्गतका पूर्वाधार विकासका परियोजनाहरू सडक, रेलमार्ग, विद्युतीय प्रसारण, हवाइ मार्गजस्ता कार्यान्वयन भएबाट दुई पक्षीय सम्बन्धमा अझ विस्तार हुने छ । यसले क्षेत्रीय र विश्वमा नेपालको भूमिकालाई समेत प्रवद्र्धन गर्ने छ ।- नारद गौतम /गोरखापत्र अनलाइन

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

निरन्तर वर्षा हुन थालेपछि किसान चिन्तामा प्रचण्डले चितवन–३ छाडे, गोरखा–२ बाट निर्वाचन लड्ने एमाले लुम्बिनीमा ११ जिल्लाका उम्मेद्वारको टुङ्गो, यस्तो छ नामावली पश्चिम नवलपरासीमा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय एमाले दाङमा तीन मध्ये दुई महिला उम्मेदवार बाढी र पहिरोले गुल्मीमा ६ घरका २० जना विस्थापित प्युठानमा पहिरोले घर बगाउँदा ६ जना बेपत्ता राप्ती नदीको सतह उच्च, सुरक्षित स्थान जान आग्रह एमाले उम्मेदवार धमाधम सार्वजनिक हुँदै खोलामा बगेर महिला वेपत्ता यस्त छन् उम्मेद्वारले गर्नुपर्ने स्वघोषणा लेक लागेर श्रीमान्‌को मृत्यु, श्रीमती बेपत्ता महिला एसिया कप : पाकिस्तानद्वारा भारत पराजित ‘सम्भावना खाडीमा होइन, झाडीमा’ यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कार एक व्यक्ति र दुई संस्थालाई निरन्तर वर्षा, बाढी र पहिरो : सतर्क बनौं, सुरक्षित हौं फिफा वरीयतामा नेपालको सुधार गाउँघरमा सुनिन छाड्यो नगराको धुन भेरी नदीमा खतराको तह पार उम्मेदवारी दर्ता गराउनु पर्ने भन्दै कांग्रेसको चियापान स्थगित