१३ आश्विन २०७९, बिहीबार

Sep 29, 2022

नेपालीहरुको महान पर्व विजयादशमीको माहौलसँगै यतिबेला नेपालमा चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमणको माहौलपनि निकै गरमागरम भएको छ । दशैंमा घर–आँगन सफा गर्ने रङ्गाउने,सजाउने कार्य अन्य वर्षभरका दिनमा भन्दा बढी हुुन्छ । त्यसरी नै चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङको नेपाल भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा मुलुकको संघीय राजधानी काठमाण्डौंमा पनि सरसफाई,रङ्गरोगनदेखि पार्क निर्माण र सजावटका कामहरु भइरहेका छन् । हाम्रो पुुस्ताले सामाजिक शिक्षामा अध्ययन गर्दै आएको‘नेपाल दुई ढुङ्गा बीचको तरुल’ अर्थात दुई ठूला ढूङ्गा भारत र चीन मध्ये असोज २५ गते शनिबार चीनका राष्ट्रपति जिनपिङ नेपाल आउँदैछन् ।

Advertisement

छिमेकी राष्ट्र अर्थात् निकै निकटतम भएर पनि त्यहाँका प्रमुख नेपाल आउँदा निकै महत्व,चासो र तयारी किन ? पक्कैपनि सिमाना जोडिएको एक देशका प्रमुख अर्को देश आउनुु सामान्य नै हो । तरपनि नेपालमा चीन र त्यहाँका प्रमुख आउनु ऐतिहासिक तथा ठूलो सफलता र उपलब्धि मानिनेछ । छिमेकी राष्ट्रभन्दा पनि विश्वकै शक्तिशाली राष्ट्रहरु मध्ये एक शक्तिशाली विकसित र समृद्ध राष्ट्रको रुपमा स्थापित राष्ट्र हो चीन । तसर्थ पनि नेपाल जस्तो भौगोलिक क्षेत्रफलले सानो (चीन भन्दा करिब ६५ गुणाले सानो) ,विकासोन्मुख राष्ट्रका लागि त्यहाँका राष्ट्रप्रमुखको भ्रमण अति महत्व,सम्मान र प्राथमिकताका साथ हेरिने प्रचलन नै छ । त्यसमा पनि चीनको उच्च पदस्थ यो भ्रमण २ दशकभन्दा पछाडिको हो ।

राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा जिनपिङ्ग मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमणमा आउँदैछन् । चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङको भ्रमणका क्रममा नेपालले रेल, सुरुङ र ट्रान्समिसन लाइनलाई प्राथमिकताका साथ उठाउने तयारी गरेको खबरहरु सार्वजनिक भएका छन् । तर, ति सवै प्रस्ताव बारे चीनिया पक्ष चर्को ब्याजदरको ऋण उपलब्ध गराउने पक्षमा छ । सरकार यो उच्च भ्रमणबाट अधिकतम राजनीतिक लाभ लिने तयारीमा जुटेको छ । काठमाडौं–केरुङ रेलमार्गबारे पनि यस अघिको दर्जनौ पटकको सहमति र सम्झौता भन्दा फरक घोषणा गर्नै पर्ने बाध्यतामा पुगेको चीनले काठमाडौं–केरुङ रेलमार्गबारे शिघ्र काठमाडौं–केरुङ स्थलमार्ग निर्माण गर्ने पक्षमा पुगेको अनुमान गर्न सकिन्छ । अफ्रिकी देशहरु जसले चीनको आर्थिक सहयोगमा पूर्वाधार विकास गर्ने प्रयास गरे ति देशरु यतिबेला चर्को चीनिया ब्याजदरको कारण टाट उल्टिने अवस्थामा पुगेको समाचार सार्वजनिक भैरहेका छन् । दक्षिण एशियाका देशहरु श्रीलंका, पाकिस्तान र माल्दिभ्सको उदाहरणबाट नेपाल सचेत बन्न आवश्यक छ ।

एशियाका दुई महाशक्तिलाई नियाल्ने भूराजनीतिको केन्द्र नेपाललाई आजको पश्चिमले दिदैं आएको सहयोग र राख्दै आएको चासो त्यतिबेला पश्चिमाहरुका लागि मूल्यहिन हुनसक्छ । महेन्द्र, बीपी, बीरेन्द्र, गिरीजा, ज्ञानेन्द्र हुँदै केपी ओलीसम्म काठमाडौं–केरुङ स्थलमार्ग निर्माणको आश्वासन दिएको चीनले आफूूले प्राप्त गरेको तिब्बतको दमनका लागि नेपालको उपयोग गर्दै आएको र भारतसँगको ब्यापारको लागि भारतीय सीमाबाट दुई घण्टामै काठमाडौं पुग्ने फास्ट ट्रयाक र रेल मार्ग धमाधम बनाउन थालिएको बुझेर पनि यस पटक अनुदान सहयोगमा काठमाडौं–केरुङ स्थलमार्ग निर्माण द्रुत गतिमा निर्माण गर्ने सम्झौताको लागि चीन तयार भएको हुन सक्छ । तर आयात ब्यापार न्यून भएको नेपाललाई रेलको मोहजालमा महँगो ऋण लिन बाध्य पार्न पनि काठमाडौं–केरुङ स्थलमार्ग निर्माण द्रुत गतिमा निर्माण गर्ने पासोमा फसाउन चीन तयार भएको हुन सक्छ । नेपालले सम्झौता गर्नु अघि हेक्का राख्नु पर्छ उसका छिमेकी मध्य उत्तर कोरिया बाहेक चीनको कसैसँग पनि सम्बन्ध राम्रो र दिर्घायु हुन सकेको छैन ।आईपीएसलाई सन्तुलन गर्न बीआरआईलाई अगाडि बढाएको चीनले नेपालको सम्बन्ध राम्रो भएको र नेपालका विकासका साझेदार भारत, जापान, युरोपेली देश र अमेरिकासँगको सम्बन्ध न्यून गर्न पनि चीनले नेपाललाई पछिल्लो समय महत्व दिएको हो ।

न्यून निर्यात भएको चीनसँग रेलमार्ग निर्माणमा लाग्ने करिब तीन खर्ब रुपैयाँको ऋण लगानीले नेपाललाई भोलिका दिनमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा गम्भिर रुपमा सोँच्न आवश्यक छ । चीनका राष्ट्रपति सि जिन पिङको नेपाल भ्रमण नेपालीका लागि निकै गौरवको बिषय हो । परापूर्वकालदेखि नै नेपाल चीनको सम्बन्ध निकै घनिष्ट छ । नेपालको एक चीन नीतिले हाम्रो शीर झुक्न पाएको छैन । शनिबारदेखि हुने चिनिया राष्ट्रपतिको भ्रमणप्रति हामी कुनै कोणबाट बिमति राख्नुुपर्ने देखिदैंन । २३ वर्षपछि चीनले नेपाललाई थोरै भएपनि महत्व दिएको यथार्थ भने पक्कै हो । पहिलो पटक नेपाल भ्रमणका लागि आउँदै गरेका जिनपिङले आफ्नो भ्रमणबाट दुई देशको मैत्रिपूर्ण सम्बन्धमा विकास र आगामी दिनमा सहकार्य बढ्ने बताएका छन् ।

यता नेपालले भने चीनबाट मैत्रिपूर्ण भन्दापनि आर्थिक सहयोगको अपेक्षा बढी राखेको छ । ठूला देशबाट सधैं आर्थिक सहयोगको अपेक्षा राख्दै भ्रमणमा लगानी र गर्व गर्नुभन्दापनि ति देशसँग व्यापारिक,आर्थिक सम्बन्सँगै विकास र समृद्धिका विषयमा सहकार्य र प्रतिष्पर्धा गर्न सक्नु पर्दछ । सदैव ठूला राष्ट्रसँग हात थाप्ने प्रचलनलाई तोड्दै सार्वभौमसत्ता राष्ट्रले स्वाभिमान पनि बचाउन आवश्यक छ । यद्यपि चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण महत्वपूर्ण रहेको छ । यसको सफलता , प्रभावकारिता र आगामी दिनमा देखिने नतिजा सकारात्मक हुने अभियानका साथ भ्रमण सफल बनोस् । र, चीनका राष्ट्रपतिले नै भनेजस्तो गरी हिमाल वारी र पारीका दुई देशबीचको सम्बन्ध,सहकार्य र अस्तित्वले नयाँ उचाई लिओस् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

कबीर अटो मोबाइल्सको चाड–पर्व अफर : ‘स्वदेशी उत्पादन प्रयोग गरौं, नगद सस्तोमा किनौं’ यु-१७ पुरुष फुटबल टिम घोषणा लुम्बिनीसम्मको धम्म यात्राले रामग्रामबासी हर्षित बुटल बजारको मुख्य समस्या पार्किङ, खस्किँदै ब्यापार बुटवलमा डेङ्गु संक्रमण बढ्दै गएपछि रगत अभाव रोक्न रक्तदान पैदल यात्राकाे सुरक्षा महानगरकाे जिम्मेवारी हो, फुटपाथ व्यापारीमाथि लचिलो हुँदैनौं: बालेन देउवाप्रति गोकुल बास्कोटाको कटाक्ष– सरकार चलाउन सिकाउनेलाई देउवाले उल्टै तोरीको फूल देखाई दिए नवौं राष्ट्रिय खेलकुदको समापनमा प्रमुख अतिथि बन्न प्रधानमन्त्री देउवालाई निम्तो प्रहरी सहायता कक्षकै अगाडि यात्रुको तानातान लुम्बिनीका विद्युतीय बस सूचारु, चाड पर्वको अवधिभर नि:शुल्क दसैं लागेसँगै हरेक दिन एक लाखले छाड्दैछन् काठमाडौं रामग्राम नगरपालिकाले सुरु गर्यो वडाबाटै सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण दुई महिनामा ५११ केजी सुन नेपाल भित्रियो, साढे तीन अर्ब बढी रकम बाहिरियो आज कति छ सुनचाँदीको मूल्य ? गठबन्धनको भागबन्डा टुंगियो, कुन दलले कुन क्षेत्र पाए ? (सूचीसहित) त्रिभुवन विमानस्थल वरपर चङ्गा उडाए कारबाही हुने रेस्टुरेन्टमा आगलागी हुँदा कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु एमाले सचिवालय बैठक बस्दै, उम्मेदवार टुंग्याउने चटारो दसैंको मुखमा चामल बिक्री बन्द भारतमा पनि आईफोन १४ उत्पादन सुरु