११ मंसिर २०७९, आईतवार

Nov 27, 2022

मानिसको जीवन आफैंमा एउटा अमूल्य उपहार हो । जब हामी जन्मिन्छौँ, यो नै हाम्रो जीवनको अनमोल उपहार हो । उमेर ढल्किँदै जाँदा हामी बिरामी पर्छौ, जीवनमा विभिन्न कालखण्डहरु पार गर्दै अनेकौँ सामना गर्नैपर्ने हुन्छ । मान्छेको जीवन अजम्बरी होइन तर, हामी अजम्बरी जिउने प्रयास गर्नुपर्छ । मानिस धर्तीको चेतनशील प्राणी हो । व्यक्ति, परिवार, समाज समग्र राष्ट्रलाई नै कसरी सञ्चालन गर्ने मानिसकै हातमा हुन्छ ।

Advertisement

कतिपय चिजको आविष्कार एक व्यक्तिले नै गरेका छन् । जसरी एक चीजको आविष्कार गर्न एक व्यक्तिले नै सुरुवात गर्छन् भने कुनैपनि राम्रो कामको सुरुवात हामी भन्दा पनि म आफूबाट गर्नु आवश्यक छ । प्रत्येक व्यक्तिले आफ्नो जीवन (भगवान भनेर हामी मन्दिर जान्छौ, दुःख पर्दा, केहि समस्यामा पर्दा प्राथना गर्दै भगवानलाई सम्झन्छौ) हो उनै भगवानले दिनुभएको उपहार हो जीवन । सम्झिनुस् त जसरी कुनै प्रिय मान्छेले कुनै उपहार दिँदा हामी जति प्रसन्न हुन्छौ, त्यो उपहारको हामी जति इज्जत गर्छौ, जति आफ्नो बुद्धिविवेकले भ्याएसम्म त्यसलाई सफा र सुरक्षित स्थानमा राख्ने प्रयास गर्छौ नि । त्यसरी नै हामीले आफ्नो जीवनलाई भगवानले दिनु भएको उपहारस्वरुप सुरक्षित र सम्मानका साथ जिउनुपर्ने हुन्छ ।

हरेक पल, हरेक दिन जो जिवित छौ, उसले आफूले नयाँ जीवन अर्थात् भगवानले प्रदान गरेको उपहार सम्झनुपर्छ । किनभने धेरै मानिसले भोलि देख्न पाउँदैन । चाहे अहिले कोरोना संक्रमणले होस् वा अरु कुनै स्वास्थ्य समस्या, कुनै दुर्घटनाले, कारण, माध्यम जे पनि बन्न सक्छ । हरेक कामको प्रक्रिया एवम् नियम हुन्छ । हामी स्कूल अध्ययन गर्दा गणित विषय पढेकानै हुन्छौ । जसरी गणितमा कुनै पनि समस्या समाधान गर्नका लागि फर्मुला आवश्यक पर्छ । यदि फर्मुलाको प्रयोग गरिएन भने त्यो समस्या समाधान हुँदैन, त्यसले मानसिक तनाव दिन्छ ।

यदि फर्मूलाको प्रयोग गरी ध्यान दिएमा त्यो समस्या समाधान त हुन्छ नै मानसिक तनाव घटाएर थप अन्य समस्याहरु समाधान गर्ने उर्जा प्राप्त हुन्छ । यतातर्फ स्कूल पढ्ने क्रममा सबैको सम्झना बन्छ नै होला, त्यही समयको याद गर्दा । यसकारण पनि हामीले परीक्षामा पास हुनका लागि राम्रो अंक ल्याउनका लागि त्यो फर्मूला कि त कण्ठ पाथ्र्यौ, कि त सम्झनका लागि केही जोगो गथ्र्यौ । जसले फर्मूला जान्यो, राम्ररी प्रयोग गर्यो उसको परिक्षामा नतीजा पनि राम्रो आउँछ, आउथ्यो नै । त्यस्तै अरु विषयको पनि आफ्नो फर्मूला हुन्छ ।

यसरी नै हाम्रो दैनिक जिवनमा गरिने कामको प्रक्रिया, नियम अर्थात् फर्मूला हुन्छ । कसैलाई त्यसको बारेमा थाहा हुन्छ, उसले अपनाउँछ पनि, कसैले यसको बारेमा थाहा पाएपनि हिँड्दै छ पाइला मेट्दै छ भन्ने कुरालाई अपनाउँछ, कसैलाई यसको बारेमा केही पनि थाहा हुँदैन । प्रकृतिको नियम भनेको मानिसको लागि आफ्नो तथा अरुको सम्मान, अरुसंग गरिने व्यवहारमा सकारात्मक सोँच, आफ्नो काम, कर्तव्य, जिम्मेवारी शतप्रतिशत दिने, विगतबाट सिक्ने, वर्तमानमा जिउने, भविष्यमा अरुको लागि उदाहरणिय बन्ने यी शब्दहरुको वयान ‘गिता’ मा उद्धत गरिएको छ । दया, सहयोगी भावना, मानसिक स्वास्थ्यको लागि अध्ययन, अध्यापन, शारिरीक स्वास्थ्यका लागि योगा, व्यायाम गर्नु वास्तवमै अहिलेको आवश्यकता हो । जिउने नियम र कला पनि हो ।

नियमानुसार जो चल्यो उसको अस्तित्व पनि रहन्छ, उसलाई जीवन जिउन सहज हुन्छ । जो नियम विपरित जान्छ, जिवन जिउन असहज हुन्छ भने उसको अस्तित्व मेटिन्छ । हामीले अरुलाई जे दिन्छौ, त्यसको दोब्बर त्यही नै पाउँछौ । सहयोग गर्यौ भने सहयोग पाउँछौ, मिठो मुस्कान र बोली दियांै भने त्यही नै पाउँछौ । रिस दियौ भने रिस नै पाउँछौ । एकाध व्यक्ति बाहेकमा । त्यही अनुसारको हाम्रो एउटा सर्कल बन्छ ।

मानसिक र शारीरिक रुपमा आफूलाई स्वस्थ, सकारात्मक, उर्जावान राख्न सकेको खण्डमा मात्रै सार्थक कार्य र कर्तव्य पूरा गर्न सकिन्छ । हरेक व्यक्ति आफ्नो शरीर, मन, सोँचको मालिक उ स्वयम आफै हुन्छ । हामीले आफ्नो जीवनको निर्देशक आफै बन्नुपर्छ । जब हामी जीवनका विभिन्न खुड्किलाहरु पार गर्दै यहाँसम्म आएका हुन्छौँ कति त्यस्ता साना कुराहरु त हामिले ख्याल नै गरिरहेका हुँदैनौँ । तर, मान्छेको जीवनमा हरेक साना–साना कुराहरुले पनि प्रभाव पारिरहेका हुन्छन् । जुन हामीलाई अपत्यार पनि लाग्न सक्छ ।

हामीले आफ्नो जीवनलाई त व्यस्त बनाइरहेका हुन्छौँ । तर, कुन तरिकाले जीवन व्यतित गर्दैछौँ त । के हामीले चालेको पाइलाहरुले हाम्रो भोलिका दिन निर्धारण गर्ला ? जीवनलाई कस्तो बनाउने ? जीवनको मार्ग चित्र निर्धारण हामी स्वयम्ले गर्ने हो । यसकारण हामीले आफ्नो दैनिकीको तालिका तय गरेर बढ्दै गर्दा हामी जति मनमा सकारात्मक सोँच राख्छौँ । तर, व्यवहारमा लागू कतिको गरिरहेको हुन्छौं यो महत्वपूर्ण कुरा हो । तपाइँको सोँच, सोँचमै मात्र सिमित भई व्यवहारमा लागू भएन भने त्यसको कुनै अर्थ हुन्न ।

कतिपयले आफ्नो सकारात्मक पक्ष आफू भित्रै सिमित गरेका हुन्छन् । तर, व्यवहारमा भने प्रयोग गर्दैनन् । जसबाट त्यो सोँचको अस्तित्व कल्पनामा मात्रै सिमित हुन्छ । आफूले सोँचेका सकारात्मक कुराहरुलाई व्यवहारिक रुपमा ढाल्न सकेको खण्डमा मात्र त्यस सोँचले सार्थकता पाउँछ । नत्र त्यो कल्पना मात्र बन्छ, जुन आफ्नो हुँदा, आफू जिउदो हुँदा मात्र आफैसँग हुन्छ र मरेपछि कसैलाई पनि थाहा हुँदैन ।

हाम्रो जीवन कृषिसँग प्रत्यक्ष जोडिएको हुन्छ । किन भने हामी जुन बिरुवा रोप्छौ, त्यसकै फल प्राप्त गर्छौ । त्यसलाई हामी हाम्रो सोँचसँग तुलना गर्न सक्छौ । सोँच सकारात्मक छ भने हरेक कुरालाई सकारात्मकताका साथ लिन र व्यवहार गर्नसक्छौ । सोँच नै नकारात्मक छ भने उसले सकारात्मक माहोलमा पनि नकारात्मक देख्छ । नेपाली उखान नै छ वनको बाघले खाओस् कि नखाओस्, मनको बाघले खान्छ । हामीले लिने मानसिक तनाव वास्तविकता भन्दा पनि बढि कल्पनामा आधारित हुन्छ । यसकारण पनि हामीले हाम्रो जिवनमा सकारात्मक सोँचको बीउ रोप्नु जरुरी छ ।

जीवनमा सार्थक एवम् उपलब्धीमूलक बनाउने भनेकै हाम्रो दृढ संकल्प निरन्तर मेहनत धैर्यता, सकारात्मक व्यवहारले हो । हामी कुनै समारोह, कार्यक्रममा जाँदा एटेन्सन प्लीज भन्ने शब्द सुन्छौ नि, कृपया ध्यान दिनुस, जे उद्देश्यले निम्त्याएको त्यसको बारेमा बुझ्नुस । हो यही कुरा व्यक्ति स्वयममा पनि लागू हुन्छ ।

हामी सबैको ध्यान राख्छौ तर, स्वयम्को ध्यान राख्दैनौ । अरुलाई यो गर राम्रो हुन्छ भन्छौ, सम्झाउँछौ, अझ उसलाई सहज वातावरण बनाउनको लागि सघाउँछौ । जबको आफू स्वयमको लागि पर्छ, हामी केही गर्दैनौ । न त ध्यान दिन्छौ, न त आफूले आफूलाई सम्झाउछौ न त उपयुक्त वातावरण आफैले प्रदान गर्छौ । सबै व्यक्तिसँग राम्रो र नराम्रो पक्ष हुन्छ । हरेक व्यक्तिको आआफ्नै क्षमता अनि सोँच हुन्छ ।

त्यसैले अरुको गल्तिसँगै हामीले आफ्नो गल्ति पनि सच्याउनु ध्यान दिन जरुरी हुन्छ । यसकारण हाम्रो जीवन एउटा अमूल्य उपहार हो । हामीले अरुलाई सकारात्मक व्यवहार गर्यौँ भने उसले नि भोलि अरुलाई त्यस्तै गर्नेछ । यसकारण हामीले आफ्नो जीवन र व्यक्तित्वभित्र आफू स्वयम्लाई नियाल्नु जरुरी छ । हामीले आफ्नो सोँच र मनोबललाई कहिल्यै कमजोर नबनाइकन मनोवृत्तिलाई स्वस्थ्य बनाउनु पनि आवश्यक छ । अनेक परिस्थिति बीच पनि आफूलाई सम्हाल्दै अरुसँग सकारात्मक सम्बन्ध कायम राख्नुपर्छ ।

मानिसको जीवनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा भनेकै आफ्नो स्वास्थ्य हो । त्यसैले स्वस्थ्य हुन जरुरी छ । स्वास्थ्य नै ठूलो धन हो भन्ने उखान बुढापाकाले यत्तिकै भनेका होइनन् । अहिले परिवारमा एकजनालाई मात्रै कोरोना संक्रमण भइदियो भने सबैलाई असर गर्न सक्छ । संक्रमण नै नभए पनि उसको शारिरिक अवस्थाले परिवारका अन्य सदस्यमा नराम्रो असर पर्न सक्छ । परिवारका एक जना व्यक्ति मात्रै रोगी हँदा सम्पूर्ण सदस्यको दैनिकीमा प्रभावित पार्न सक्छ ।

यसकारण निरोगी हुन हामी सँधै आफूलाई ख्याल गरौँ, माया गरौँ । जीवनयापनमा ध्यान दिने, नियमित योगा, व्यायाम गर्ने, खानपानमा ध्यान दिने, सोँचमा सकारात्मकता ल्याउने प्रयासलाई निरन्तरता दिने, मिठो मुस्कान तथा बोली व्यवहार अरुलाई गर्ने हो । जब हामी आफू आफैलाई नै माया गर्छौ नि अनि मात्रै अरुको जीवनलाई पनि खुशी र सुखमय बनाउन सक्छौ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

इरानमा पक्राउ परेका र्‍यापरको परिवार जोखिममा इलाम १ र सुनसरी ४ मा रोकिएको मतगणना सुरु मोटरसाइकल दुर्घटनामा चालकको मृत्यु क्युएफएक्स बुटवलले तेस्रो वार्षिकत्सोवको अवसरमा टिकटमा छुट लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयले १८ औं स्थापना दिवस सप्ताहव्यापी मनाउँदै देउवाका ६ मन्त्री पराजित आमनिर्वाचनमा राप्रपाको फड्को लुम्बिनी प्रदेशमा एमाले बन्यो ठूलो दल यी तीन उम्मेदवार, जसले अर्घाखाँचीमा सबैभन्दा कम मत प्राप्त गरे उत्तर कोरियाको लक्ष्य विश्वको बलियो आणविक शक्ति प्राप्त गर्नु होः किम जोङ उन चितवनमा गैंडा मृत्यु प्रकरणमा मुछिएका ठेकेदारलाई लुम्बिनीमा ३ अर्बको ठेक्का ! १५७ क्षेत्रको मतपरिणाम सार्वजनिक, कुन पार्टीले कति सिट जित्यो ? अमेरिकामा हुवावे र जेडटीइले उत्पादन गरेका दूरसञ्चार उपकरण विक्रीमा प्रतिबन्ध रेल्वे कम्पनीले कर्मचारी भर्ना खुलायो, चालकदेखि टेक्निसियनसम्म १० जना माग प्रत्यक्षतर्फ १५४ सिटको टुङ्गो लाग्दा यी ११ स्थानमा बाँकी गुल्मीमा धान उत्पादन घट्यो, करिब २८ हजार मेट्रिकटन उत्पादन तुराँग वहुप्राविधिक शिक्षालय विपन्न विद्यार्थीकाे सहारा एमाले उपाध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङ विजयी गिरिराजमणिलाई हराउँदै एमालेका लक्ष्मी महतो विजयी आफूमाथि गोली प्रहार भएपछि पहिलो पटक सार्वजनिक कार्यक्रममा देखिए खान