२० आश्विन २०७९, बिहीबार

Oct 6, 2022

राजनीतिक संक्रमण र स्थायी सरकारको अभावमा नेपालमा विकास निर्माणका कामहरु प्रभावित हुने गरेका थिए । तर,मुलुक संघीय ढाँचामा प्रवेश गरेलगत्तै कार्यान्वयनको दिशातर्फ उन्मुख हुँदापनि विकास निर्माणका काममा भने पुरानै शैलीले निरन्तरता पाएको छ । संघीय संरचना अनुसार विभाजित तीन तहका सरकारको विकास निर्माणमा बजेट खर्च गर्ने गति उस्तै देखिएको छ । विगतका वर्षहरुमा जस्तै आर्थिक वर्षको अन्तिम महिनामा बजेट सक्न खर्च गर्ने खर्च मिलान गर्ने गतिविधि संघीयतामा पनि निरन्तर रहे । जुन प्रदेश ५ मा पनि देखियो । प्रदेश ५ सरकारले आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा ६३ प्रतिशत मात्र बजेट खर्च गरेको छ । प्रदेश लेखा नियन्त्रण कार्यालयले गत बिहीबार वर्षको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक गर्दै चालुतर्फ ७० प्रतिशत र पूँजीगततर्फ ५९ प्रतिशत खर्च भएको जनाएको हो ।

Advertisement

प्रदेश लेखा नियन्त्रण कार्यालयका अनुसार चालुतर्फ ६ अर्ब ८७ करोड ७१ लाख र पूँजीगततर्फ १० अर्ब २७ करोड १३ लाख गरी १७ अर्ब १४ करोड ८४ लाख रुपंैया खर्च भएको छ । मन्त्रालयगत खर्च विवरणमा सबैभन्दा कम खर्च गर्नेमा उद्योग पर्यटन वन तथा वातावरण मन्त्रालय परेको छ । यसले जम्मा ५१ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ । यस मन्त्रालयले ३ अर्ब ३४ करोड ६३ लाख बजेटमा १ अर्ब ७१ करोड ३६ लाख खर्च गरेको छ । त्यस्तै आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले ५२ प्रतिशत खर्च गरेको छ । यस मन्त्रालयले १४ करोड १९ लाख बजेटमा ७ करोड ४३ लाख खर्च गरेको छ । खर्च धेरै गर्नेमा प्रदेश सभा रहेको छ । प्रदेश ब्यवस्थापिकाले ३१ करोड ६६ लाख बजेटमा २५ करोड ५८ लाख खर्च गरेको छ । जुन बजेटको ८१ प्रतिशत हो ।

मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद कार्यालयले ३९ करोड १४ लाखमा ३१ करोड ९ लाख खर्च गरेको छ । जुन ७९ प्रतिशत हो । धेरै खर्च गर्नेमा सामाजिक विकास मन्त्रालय पनि रहेको छ । यसले ३ अर्ब ३२ करोड ६३ लाखमा २ अर्ब ६४ करोड ३७ लाख अर्थात ७९ प्रतिशत खर्च गरेको छ । मुख्य न्यायाधिवक्ताको कार्यालयले २ करोड ५ लाखमा १ करोड ५७ लाख अर्थात ७७ प्रतिशत खर्च गरेको छ । आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले ३४ करोड ६६ लाखमा २५ करोड ५३ लाख अर्थात् ७४ प्रतिशत खर्च गरेको छ । भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले ५८ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको छ । यस मन्त्रालयले १३ अर्ब ६६ करोड ७७ लाख बजेटमा ७ अर्ब ९५ करोड २४ लाख खर्च गरेको छ ।

प्रदेश पाँच सरकारको गत आर्थिक वर्षमा २८ अर्ब ९ करोडको बजेट रहेको थियो । त्यस्तै प्रदेशको जिल्लागत खर्च विवरणमा सबै भन्दा कम बजेट कार्यान्वयन कपिलवस्तुमा भएको छ । जहाँ ३८ प्रतिशत खर्च भएको छ । विनियोजित बजेटमा बढी खर्च गर्ने जिल्ला अर्घाखाँचीको ८४ प्रतिशत बजेट खर्च भएको छ । यसरी गत आर्थिक वर्षको बजेको आकार,वितरण र खर्चलाई विष्लेषण गर्दा खर्चको तवरले विगतका पद्धति र वर्षहरुमा भन्दा बढी छ । तर, शैली र प्रभावकारिता भने पुरानै छ। आवश्यकता र महत्वको आधारमा बजेट विनियोजन र खर्चभन्दा पनि आफ्ना क्षेत्र र पहुँचका आधारमा बजेट खर्चिने यस आर्थिक वर्षमा पनि देखिएको छ ।

त्यसैगरी आर्थिक वर्षको अन्तिमतर्फ विकास निर्माणका काम ठेक्का दिने,पूरा नहुने र भएपनि गुणस्तर नहुने जसले गर्दा बजेट मात्र सक्ने प्रवृत्ति देखिएको छ । प्रदेश ५ को अर्थ मन्त्रालय मुख्यमन्त्री अन्तर्गत नै रहँदा आर्थिक मजबुती,व्यवस्थापन र खर्चमा पारदर्शिता र प्रभावकारिता हुने धेरैको विश्वास छ । तर, गाडी खरिदमा भएको लाखौं भ्रष्टाचारले प्रदेश सरकारको छवि नै विगारेको छ । त्यसैगरी हालै कृषि सामग्री खरिदमा अनियमितता भन्ने सार्वजनिक हुँदापनि प्रदेश सरकारको छबि पुनः धमिलिएको छ । त्यसैगरी स्थानीय तहरुमा पनि अनियमितता,ढिलासुस्ती,भ्रष्टाचार देखिएको छ । यसबाट पद्धति फेरिएपनि अनियमितता,ढिलासुस्ती,भ्रष्टाचार, कम पूँजीगत खर्च जस्ता पुरानै पद्धतिका शैलीले निरन्तरता पाएका छन् । तसर्थ प्रदेश सरकार समयमै संयमित भएर जनचाहना,आवश्यकता र विकास निर्माणका कामसँगै पारदर्शिता र सुशासनतर्फ विशेष केन्द्रित हुन आवश्यक छ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

Flash News

आज पनि टीका लगाइँदै आजको मौसम: सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा धेरै वर्षा हुने सन्दीप लामिछाने आज बिहान १० बजे काठमाडौँ आइपुग्ने रुपन्देहीकी युवा नेतृ २१ वर्षीया झरना चौधरीको दुर्घटनामा मृत्यु गुल्मीको मुसीकोटस्थित दरबार कोटको मेला (तस्वीरमा ) राम बन्न डराएका थिए प्रभास दशैं मनाउन मामाघर हिँडेका अर्घाखाँचीका १० वर्षीय समिरलाई खोलाले बगायो इन्टरनेट जडान गर्ने क्रममा २४ वर्षीय निलमको मृत्यु जीपको ठक्करबाट श्रीमानको मृत्यु, श्रीमती घाइते नेपाल थाइल्यान्डसंग पराजित तीन वर्षपछि टीका लगाउन पाउँदा कैदीबन्दी खुसी राष्ट्रपतिले लगाइदिइन् सर्वसाधारणलाई टीका आधुनिक घट्टले खुड्खुडीमा फेरियाे दैनिकी मिसाइल प्रक्षेपण असफल भएकोमा दक्षिण कोरियाले माग्यो माफी हिमपहिरोमा परी चार जनाको मृत्यु जसपाका केन्द्रदेखि नगरसम्मका नेताले गरे सामुहिक राजीनामा मांसाहारीबाट शाकाहारी बनेका यी हुन् बलिउड अभिनेता-अभिनेत्री नातिनीको स्याहार पाउने १०१ वर्षीय भाग्यमानी बाजे ! मधेशमा महिला हिंसा : घटनाकाे ग्राफ बढे पनि उजुरी बढेन भगवती मन्दिरमा चढाइयो ६ सय ६९ राँगाको बलि